چگونه واردِ کشتی نجات امام حسین شویم؟

أعوذُ باللَه مِن الشّیطان الرّجیم

بسمِ اللَه الرّحمٰن الرّحیم

تأثیرپذیری انسان از شرایط مختلف و تأثیر آن بر فراموشی سیرۀ صحیح

 در راه که می‌آمدم, یک نکته‌ای به نظرم رسید؛ [با خود] گفتم این را خدمت رفقا عرض کنم. البتّه اطلاع بر آن خوب است و آن [نکته]، تأثیرپذیری انسان از شرایط و اَجْواء¹ و جریانات مختلفی است که در دور و بر انسان است و ممکن است او را تحت‌تأثیر قرار دهد و خواهی‌نخواهی [پیرویِ او از] آن روش و سیره برگردد و به مسائل دیگر تغییر جهت بدهد.

مثالی برای فراموشی سیرۀ صحیح: نشستن روی زمین، سنّتی مورد نظر بزرگان

یکی از مسائلی که سابق بر این [نظر بزرگان] بود، کیفیت زندگی و ترتیب وسایل منزل و خانواده بود. نظر بزرگان بر این بود که انسان باید روی زمین بنشیند و نشستن روی زمین، خصوصیّاتی دارد و این خصوصیّات هم خصوصیّات اعتباری یا تخیلی یا توهمی نیست؛ [بلکه] واقعیّت است.

الآن که ما و شما در اینجا روی زمین نشسته‌ایم، هم من یک‌ قِسم صحبت می‌کنم و هم شما به یک‌ نحو این مطالب را متوجّه می‌شوید و می‌فهمید و اصغاء² و ادراک و تجزیه‌ و تحلیل می‌کنید. اگر همین ما به‌جای روی زمین، روی صندلی می‌نشستیم، هم صحبت من تغییر می‌کرد و هم کیفیت ادراک شما تغییر می‌کرد! شاید این مسئله برای افراد مقداری اغراق باشد، چون شاید تجربه نکرده باشند؛ ولی این واقعیّت وجود دارد.

روی زمین نشستن، سنت رسول خدا

بی‌جهت نیست که پیغمبر می‌فرمایند: «أنا عبدٌ مثلُ العَبید، أجلِسُ جِلسَةَ العَبید.»³ خب چرا پیغمبر روی صندلی نمی‌نشست؟! مگر پیغمبر هم مثل بقیّه آرتروز نمی‌گرفت؟! یا اینکه آن زمان آرتروز نبود؟! آخر امروزه بهانه درمی‌آورند: «ما آرتروز می‌گیریم!» گاهی اوقات از من سؤال می‌کنند؛ می‌گویم: «خب اگر آرتروز گرفتید، روی صندلی بنشینید.» واقعاً هم همین‌طور است، کسی که آرتروز و ناراحتی دارد باید روی صندلی بنشیند؛ نمی‌گویم نه. ولی [وقتی می‌گویم «نه» که] می‌گویند: «برای پیشگیری از آرتروز [روی مبل بنشینیم].» می‌گویم: «برای پیشگیری از آرتروز، هزار جور درمان هست، فقط مبل که نیست!» اگر بعد از سی سال، چهل سال، هشتاد سالِ بعد که می‌خواهیم آرتروز بگیریم، [برای پیشگیری] از الآن روی مبل بنشینیم! (انگار شخص، می‌خواهد عمر نوح کند!) خب تو از شکم مادرت با یک مبل درمی‌آمدی، که دیگر از آن اول نیازی به روی زمین [نشستن] و اینها نباشد! خب اینها چیز‌هایی است که کم‌کم نفْس می‌آید و وسوسه می‌کند و به آن سمت حرکت می‌دهد.