علی، زینت بخش تاریخ و شریعت اسلام - احیاء شب 19 رمضان
3«من شفا میدهم به اذن خدا»، این یک مسئلهای است.
بنابراین تمام معجزاتی که از انبیا صورت گرفته عیناً مانند افعالی که ما انجام میدهیم و به ما نسبت دارد، آن معجزات هم به آنها نسبت دارد؛ این افعال کوچک و محدود، به ما موجودات کوچک و محدود نسبت دارد، و آن افعال خارقالعاده و معجزه و بزرگ، به آن ارواح طیّبه و مقدّسه و نفوس زکیّهای که در اثر مجاهده و عنایات پروردگار چنین قابلیّتی را پیدا کردهاند، نسبت دارد.
هر پیغمبری خصوصیّات روحیِ خاصِّ خود را دارد
تمام انبیایی که از طرف پروردگار آمدهاند با اینکه هریک از آنها دارای مقام توحید بودهاند و همه از ناحیۀ خدا آمدهاند و همه در مأموریّت خود صادق بودهاند و همۀ آنها معصوم بودهاند، ولیکن در عین حال هریک از آنها یک تمایز و تشخّصی دارد دون دیگری؛ حضرت موسیٰ یک خصوصیّتی دارد، حضرت عیسیٰ یک خصوصیّتی دارد، حضرت نوح یک خصوصیّتی دارد، حضرت اسماعیل و اسحاق هر کدام خصوصیّتی دارند و معجزاتی که به دست آنها صورت گرفته، با آن خاصّۀ روحی آنها تناسب مستقیم دارد.1 این از یک طرف.
از طرف دیگر، خداوند علیّ أعلیٰ، برای هر کدام از پیغمبران، یک مجاهده و ابتلایی معیّن فرموده که هیچ پیغمبری از این قاعده استثنا نشده است؛ حضرت ابراهیم امتحانات عجیبی داشت، حضرت نوح چه امتحانهای بزرگی داشت، حضرت هود، حضرت صالح، حضرت شعیب، حضرت اسحاق، حضرت یعقوب، حضرت اسماعیل، هر کدام از اینها به ابتلائاتی مبتلا شدند که آن ابتلائات، هم با خاصّۀ نفسانی آنها مرتبط است و هم با معجزاتی که به دست آنها صورت گرفته است نسبتی دارد، اینها همه یک طرف.
تجمیع تمام خصوصیّات و کمالات انبیا در پیغمبر اکرم
از طرف دیگر، پیغمبر اکرم ما حائز مقام مقدّس خاتم الأنبیاء و المرسلین، و جامع تمام خصوصیّاتی بوده است که در تمام انبیای سلف بوده است، هم از نقطۀ نظر علم، هم از نقطۀ نظر ابتلائات و هم از نقطۀ نظر معجزات؛ چون پیغمبر اکرم مقام جامعیّت دارند و این عنوان «خاتم النّبیّین» یک عنوان تشریفاتی و لقب اضافی و خارجی نیست، بلکه حکایت میکند از یک خاصّۀ نفسانی که آن خاصّه موجب آن شده است که بر تمام انبیا سبقت بگیرد و شفیع همۀ پیغمبران، پیشِ خدا گردد:
- جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به شرح فصوص الحکم قیصری، ص ١٤٥.

