اهمیت التزام عملی به مراقبه در سلوک

جنبه‌های عملی و اخلاقی، تشکیل‌دهندۀ نودوپنج‌ درصدِ سلوک

تصور [افراد] بر این است که سلوک در راه خدا عبارت است از پرداختن به اذکار و اوراد و انجام تکالیف عبادی مثل نماز  شب و تهجُّد و نوافل و سایر دستوراتی که بزرگان به‌نحو عموم یا خصوص داده‌اند و این، میزان قابل توجه از برنامه را تشکیل می‌دهد و خیلی نباید به سایر مسائل (ارتباطات و مطالب اخلاقی و غیره) توجه بشود و [این مسائل] کاری از پیش نمی‌برد!

درحالی‌که آنچه ما در ارتباط با مسیر بزرگان دیده‌ایم، عکس این بوده است! یعنی درست عکسِ آنچه فعلاً مطرح است، نودوپنج درصدِ راه سلوک، جنبۀ عملی دارد و پنج درصدش ذکر و فکر و تهجد و امثال‌ذلک است. و اینکه عرض می‌کنم پنج ‌درصد، تصور نشود که خب پس به این پنج درصد هم چندان توجه نشود! اگر به این توجه نشود، آن نودوپنج درصد هم از بین می‌رود. یعنی اینها لازم و ملزوم همدیگر هستند و هرکدام از اینها در دیگری تأثیرگذار است و عدم توجه به مبانی عملیِ سلوکی، موجب می‌شود که انسان آن ذکر و فکر و حضور را نداشته باشد.

تأثیر التزام به جنبه‌های اخلاقی و دستورات عملی در سرنوشت سلوکی انسان

یک بی‌احترامی که انسان به فردی بکند، حال او را بالکُل از بین می‌بَرَد. یعنی اگر دلی را بشکند و صحبت تندی را با یکی بکند یا غیبت یک شخصی را بکند و این به گوش او برسد، کارش تمام است؛ دیگر نیازی به مطلب دیگری نیست.

بزرگان نسبت به رعایت مسائل اخلاقی خیلی تذکر داده‌اند و بنده در ارتباط با تجربه‌ای که داشته‌ام، به موارد عدیده‌ای برخورد کرده‌ام که افراد به‌واسطۀ این قضیه، ساقط شدند و به‌طور  کلی راهشان را جدا کردند و رفتند، درحالتی‌که آنها اهل ذکر و این مسائل هم بودند. این مطلب در بین افراد دستِ‌کم گرفته می‌شد و می‌شود. درحالی‌که راه خدا راه عبور از نفس است، و عبور از نفس، عبور از عوالم ماورای طبیعت است. و مطالبی را که انسان انجام می‌دهد، تأثیر مستقیم در ملکوت و عوالم مُتَرَتِّبه در مسیر و راه انسان دارد و اینها از همدیگر جدا نیستند و انسان نمی‌تواند بین اینها فاصله بیندازد. [این] مسیر، مسیری است که همۀ موارد و اشیاء و همۀ اعمالی که انسان انجام می‌دهد باید در این مسیر ملاحظه بشود.