مرتب سازی:
استجابت دعوت خدا و رسول موجب احیای قلوب
9در لسان قرآن کریم یک مؤمن باید زندگی دنیای خود را بهعنوان عبور و مَعبَر قرار بدهد، نه بهعنوان استقرار! باید از نشست و برخاستهای خود برای رسیدن به آن حیات بهره بگیرد، با هر کسی نباید نشست و برخاست! چهبسا در بعضی از این مصاحبتها سمّ مُهلِک است که بر نفس و جان ما تزریق میشود و چهبسا در این معاشرتها توجه به دنیا است که در قلب ما وارد میشود! مؤمن باید در ارتباطات، خدا را در نظر داشته باشد!
علامه طهرانی دربارۀ استفاده از اوقات چه میفرمایند؟
بزرگان اینطور بودند. مرحوم آقا ـ رضوان اللَه علیه ـ میفرمودند:
«مؤمن و سالک باید از لحظهلحظۀ زندگیاش استفاده کند!» نه از ساعتساعت یا روز روز و یا هفتههفته؛ نه، از همین لحظه! در همین لحظهای که الآن هست این لحظه دیگر میگذرد!
خیلی عجیب است، به این نکته توجه کنید! ایشان به من میفرمودند:
وقتی من در مقابل استاد خودم قرار میگیرم و مینشینم آنچنان متوجه او هستم که حتی اشاره و پلک چشم او از من مجهول نمیمانَد!
یعنی وقتی که دارم به او نگاه میکنم [آنچنان متوجه او هستم] که حتی اگر اشارهای کرد من از آن اشاره غفلت نداشته باشم! چون بعضی از مطالب حتی به لفظ هم نمیآید و باید با اشاره و کنایه فهمید و ممکن است دیگر پیدا نشود و موقعیّت دست ندهد! آنها اینطور بودند.
ایشان میفرمودند: من از لحظهلحظهها استفاده میکردم، نه از ساعت و ماه و فلان و این حرفها، آنها که بماند! اینقدر مسئله دقیق است و اینقدر مسئله حساس است!
ایشان بارها به این مطلب تذکر میدادند:
ألا و إنّ لربّکم فی أیّام دَهرِکم نفَحات، ألا فتَعرَضّوا لها و لا تُعرِضوا عنها.1
رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم فرمود: «ای مردم، بدانید خدای متعال در طول زندگی برای شما فرصتهایی قرار داده است که آن فرصتها تکرار نخواهد شد، نفحاتی از جانب پروردگار میآید [که تکرار نخواهد شد]!»
الآن که ما در اینجا نشستهایم معلوم نیست که در تمام این یک ساعت یا دو ساعتی که در اینجا هستیم آن نفحات دائم باشد، ممکن است آن نفحه بعد از هجده دقیقه یکمرتبه بیاید، ممکن است آن نفحه بعد از یک ساعت یکمرتبه بیاید! در سلسلۀ علل و اسباب ماورای طبیعی مسائلی است که ما از آنها غافل هستیم. حالا که اینطور است رسول خدا میفرماید: باید همیشه دریچۀ دل را برای تلقّی آن نفحات آماده نگه داشت و باید همیشه متوجه بود و مبادا انسان کاری کند که [آن نفحات] بیاید و برود و این دل در غفلت خود نتواند آنها را جذب کند! اینقدر مسئله، مسئلۀ مهمّی است! حیات، حیات اُخروی است؛ حیات، حیات طیبه است! مسئله شوخی نیست!
- المعجم الکبیر، طبرانی، ج ١٩، ص ٢٣٤؛ رسالۀ لبّ اللّباب، ص ٢٤. با قدری اختلاف در مصادر.