توحید و ولایت، حقیقت مستودعه در وجود انسان
7پس ظهور لا إله إلا اللَه بهواسطۀ چیست؟ بهواسطۀ ولایت است؛ یعنی ولایت است که بهواسطۀ هیمنه و اقتدار خود، علّت تامۀ برای تنزّل مشیّت مطلقۀ حق شده است و تمام آنچه در این عوالم ربوبی وجود پیدا میکند، وجود نازلۀ ولایت است.
پس [خدایا،] به وجود ائمه علیهم السلام «مَلأتَ سماءَک و أرضَک؛ تو آسمان و زمینت را پُر کردی!» وجود جبرائیل امین بهواسطۀ وجود خاتم انبیاء است، وجود میکائیل و اسرافیل و عزرائیل بهواسطۀ وجود خاتم انبیاء است و اینها مرحلۀ نازلۀ آن وجود مقدّس و وجود متعالی هستند و تمام عوالم وجودی، مراتب و تعیّنات وجود مقام ولایت مطلقه هستند.
فَبهِم مَلأتَ سماءَک و أرضَک؛ تو بهواسطۀ وجود اینها و بهواسطۀ ولایت اینها آسمان و زمینت را پُر کردی تا اینکه توحیدی که در عالم عماء بود، تا اینکه آن توحیدی که بالصّرافه بود، تا اینکه آن توحید حقّه و حقیقیه و یکتایی که داشتی و تا اینکه آن عالم خفا و ظلماتی که بود، ظهور و بروز پیدا کرد و در مقام ثبوت و اثبات متجلّی شد. پس ما میتوانیم بگوییم که ولایت، علّت و مبدأ برای تمام تعیّنات در همۀ عوالم ربوبی و عوالم امکان است.
خطیر بودن مسئلۀ ولایت
این ولایت که عبارت است از نزول مشیّت پروردگار و ظهور توحید، همان چیزی است که خداوند در وجود انسان به ودیعه گذاشته است. حالا میبینید که ولایت چه خبر است؟! و شما اصلاً میدانید ولایت چه خبر است؟! شما از فردی که در کنارتان نشسته است خبر ندارید! نه فقط شما، من هم همینطور! ما از ظاهر فردی که در کنارمان ایستاده خبر نداریم! اگر یک پیراهن یا یک لباس بپوشد نمیدانیم رنگ پوست بدنش چه رنگی است! نمیدانیم آیا عیب دارد یا ندارد! اگر شما یک پردۀ نازک یک میلیمتری روی یک متاع یا میوهای که در کنارمان هست بیندازید، نمیدانیم که زیر این پرده سیب است یا پرتقال یا چیز دیگری است! یک پرده جلوی چشم ما را میگیرد، آنوقت آیا ما به حقیقت این میوه اطلاع داریم که چگونه است؟!

