رابطۀ مراتب ایمان با میزان محبّت به امیرالمؤمنین
2أعوذُ باللَه مِن الشّیطان الرّجیم
بسم اللَه الرّحمٰن الرّحیم
الحمدُ لله ربّ العالمینَ
والصّلوةُ والسّلامُ علیٰ الّذی روحُه أصل الجود و عین الشّاهد والمَشهود
أبی الأکوانِ بفاعلیّته و أمّ الإمکانِ بقابلیّته
الرّسول النبیّ الأمیّ المکیّ المدنیّ التّهامیّ القُرَشیّ
صاحب لواء الحمد و المقام المحمود؛ أبوالقاسم محمّدٍ الحمید المحمود
وعلیٰ آله الطّیبین الطّاهرینَ واللّعنةُ علیٰ أعدائهم أجمعینَ مِن الآنَ إلیٰ یومِ الدّینِ
روایت پیامبر در مورد مراتب ایمان
قال رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم:
«یا علیّ، مَثلُک فی النّاس کمَثلِ سورة ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ﴾ فی القرآن؛ فمَن قَرأها مرّةً فکانّما قَرأ ثُلُثَ القرآن، و مَن قَرأها مرّتَینِ فکأنّما قَرأ ثُلُثَیِ القرآن، و مَن قَرأها ثَلاثَ مرّاتٍ فکأنّما قَرأ القرآن جمیعًا! و کذلک أنتَ یا علیّ؛ مَن أحبّک بقَلبِه فقد أخذ ثُلُثَ الإیمانِ، و مَن أحبّک بقَلبِه و لِسانِه أخذ ثُلُثَیِ الإیمانِ و مَن أحَبَّکَ بِقَلبِهِ و لِسانِهِ و یَدِهِ فَقَد أدرک الإیمانَ کُلَّهُ.»1
صلواتی بفرستید!
در آنجا که نشسته بودم به این فکر میکردم که امروز راجع به چه مطلبی خدمت رفقا صحبت کنم. الحمدلله همه اهل مطالعه و اهل اطلاع و اهل بصیرت و معرفت هستند و سخن راجع به امیرالمؤمنین علیه السلام هم یکی دو تا نیست و انسان در این روز نمیداند که راجع به چه مطلبی از مطالب آن حضرت و چه اثری از آثار آن حضرت صحبت کند. واقعاً باید گفت که صحبت کردن در امروز خیلی مشکل است، بهجهت أبعاد وسیعی که شخصیت امیرالمؤمنین دارد و بهجهت خصوصیات و امتیازی که امروز بهخصوص دارد. با خودم گفتم که راجع به همین حدیثی که از پیامبر نقل شده است صحبت کنیم.
خطرات علم برای علما
به مناسبت امروز که روز عمامهگذاری عدهای از برادران ایمانی و أخلاّء روحانی است، تذکر یک قضیه بسیار مفید و بجا و مناسب بهنظر میرسد. بعضیها هستند که اهل فضل و درسخوانده هستند؛ ولی از این درسخواندن، جز انانیت و نفسانیت و مقابلۀ با حق، چیز دیگری دستگیرشان نشده است! این افراد در زمانهای سابق و در زمان ائمه هم بودهاند. آنهایی که در دستگاه خلفا بودند، همه که آدمهای بیسوادی نبودند؛ بلکه در بین آنها افراد فاضل و عالِم و مفتی هم بود، و اصلاً همین علم و فضل و همین افراد درسخوان و خوشصحبت و خوشقلم بودند که پایههای ظلم را نگه داشتند! بالأخره نگهداری ظلم و پایۀ ظلم یک وسیله و آلت میخواهد، همینطوری که نمیشود!
- المحاسن، ج ١، ص ١٥٣؛ الأمالی، شیخ صدوق، ص ٣٤؛ کشف الیقین، ص ٢٩٧، با قدری اختلاف در مصادر.
ترجمه: «ای ابالحسن، مثال و شباهت تو در این امت، مثال ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ﴾ است؛ هر کس یک بار بخواند گویا یک ثلث قرآن را خوانده است؛ و اگر دو بار بخواند دو ثلث از قرآن را؛ و اگر سه بار بخواند گویا یک ختم قرآن کرده است! و کسی که تو را با زبانش دوست داشته باشد، ثلث ایمان را حائز شده است؛ و اگر به زبان و قلب پیروی کند، دو ثلث از ایمان را دارد؛ و اگر به زبان و قلب دوست داشته باشد و با دستش تو را یاری کند، ایمان او تمام ایمان خواهد بود!» (محقق)
- المحاسن، ج ١، ص ١٥٣؛ الأمالی، شیخ صدوق، ص ٣٤؛ کشف الیقین، ص ٢٩٧، با قدری اختلاف در مصادر.

