کیفیت نزول اسماء الهی در موجودات

اصل و حقیقت این اشیاء از عالَم بالا است. عالَمِ حق است. ﴿كَذٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبٰطِلَ﴾؛ خداوند حق را به باطل می‌زند. [و] خداوند حق را آشکار می‌کند. آنچه از این خاشاک را همراه با باران احساس می‌کنیم، همان شوائب نفسانی ماست که همراه با آن فیضِ مطلق از جمیع اَنحاء فیوضات از علم و قدرت و حیات و ادراک و سمع و سایر غرایز و سرمایه‌های خدادادی می‌آید و آنها را رو‌پوشی می‌کند (روی آنها را می‌گیرد.)

﴿فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذۡهَبُ جُفَآءٗ﴾. حال در اینجا مسئله روشن می‌شود؛ آن خار و خاشاک به‌زودی از بین می‌رود. «جَولَةُ الباطِلِ ساعةٌ و جَولَةُ الحقِّ إلیٰ قیامِ السّاعَةَ».¹ آن باطل از بین می‌رود! ﴿وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمۡكُثُ فِي ٱلۡأَرۡضِ﴾؛ [یعنی] آن چیزی که به‌ درد مردم می‌خورَد و جنبۀ حقّیّت دارد و حق محض است، همان چیزی است که در روی زمین باقی می‌ماند و به زمین فرو می‌رود و دانه‌های افشاندۀ در زیر خاک را باروَر می‌کند. خاشاک رو می‌ماند و خودِ آب زیر می‌رود و دانه را بالا می‌آورد.

چند نکتۀ کلیدی از آیۀ ﴿... فَسَالَتۡ أَوۡدِيَةُۢ بِقَدَرِهَا﴾

آنچه که ما از این آیه استفاده می‌کنیم سه چیز است:

اول اینکه: هرچه در این عالم ما مشاهده می‌کنیم، از صفات و اسماء جمالیه و خیرات و برکاتی که در عالمِ امکان اعم از ملکوت و ناسوت وجود دارد، تمام اینها نازل‌شدۀ اسماء مطلقه و بی‌نهایتِ الهیه در این عالم است. این یک مطلب!

مطلب دیگر اینکه: هرکدام از این ظروف به مقدار ظرفیت خود از آن اسماء بهره می‌گیرند: شخصی استعدادش کم است، به مقدار حدی که به اسم قدیر و مُدرک و علیم پروردگار خورده، از استعداد و حافظه بهره‌مند شده است؛ شخصی همین استعداد را بیشتر دارد [و بیشتر بهره‌مند شده]؛ شخصی علمش کم است و کمتر بهره‌مند شده؛ شخصی علمش زیاد است و بیشتر بهره‌مند شده؛ شخصی عمرش صد یا دویست سال است و از اسم حیات بیشتر بهره‌مند شده؛ شخصی عمرش پانزده یا بیست سال است و کمتر [بهره‌مند شده است].