سر وجودی انسان
2أعوذُ بِاللَهِ مِنَ الشّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ اللَهِ الرَّحمٰن الرَّحیم
الحَمدُ لِلّهِ رَبِّ العالَمین
ثُمَّ الصَّلاٰة ُوَ السَّلامُ عَلیٰ سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا وَ حَبیبِ قُلوبِنا
وَ طَبیبِ نُفوسِنا أبی القاسِمِ المُصطَفیٰ مُحَمَّد
وَ عَلیٰ آلِهِ الطَّیِّبینَ الطّاهِرین
وَ اللَّعنَةُ علی أعدائِهِم أجمَعین
قالَ اللَهُ تعالیٰ فی کتابِه:
﴿إِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّي خٰلِقُۢ بَشَرٗا مِّن طِينٖ * فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سٰجِدِينَ * فَسَجَدَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ * إِلَّآ إِبۡلِيسَ ٱسۡتَكۡبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلۡكٰفِرِينَ * قَالَ يَـٰٓإِبۡلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسۡجُدَ لِمَا خَلَقۡتُ بِيَدَيَّ أَسۡتَكۡبَرۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡعَالِينَ﴾.1
نثار روح مطهّر حضرت سیدالشهدا علیه السّلام و اهلبیت و اصحاب آن حضرت صلواتی مرحمت [کنید].
خلقت عالم براساس نظم و قاعدۀ علیت
خداوند متعال، سلسلۀ عالم را براساس نظم و قاعدۀ علیّت، خلق فرموده است. مقتضای نزول عنایت و افاضۀ پروردگار از مقام مشیّت و اراده تا اظلمالعوالم که عالم ناسوت و عالم طبع و مُلک است، تحقق سلسلهمراتبی است که نور وجود را از آن عالم به این عالم مادی برساند.
لزوم سنخیّت بین علت و معلول
طبق قانون علّیّت باید بین علت و معلول سنخیّت وجود داشته باشد. سرما نمیتواند علتِ برای حرارت باشد؛ تری نمیتواند علتِ برای خشکی باشد؛ آتش نمیتواند مُوَلِّد سرما باشد؛ باید سنخیّت باشد. همینطور از نقطهنظر شدت و ضعف، باید بین علت و معلول، سنخیّت وجود داشته باشد؛ علتِ قوی نمیتواند معلولِ ضعیف از خودش ایجاد کند؛ علتِ قوی معلولِ قوی میخواهد.
لزوم سنخیت بین علت و معلول در شدت و ضعف
مِنبابمثال موتوری که به قدرت هزار اسب [بخار] در حرکت است و با دَوَران چند هزار دور در دقیقه حرکت میکند، اگر شما بخواهید حرکت آن را به موتوری منتقل کنید که یک اسب [بخار] قدرت دارد و دَوَرانش در حدّ همان قدرت یک اسب [بخار] است، شکی نیست [که] انتقال بلا واسطۀ حرکت از آن موتور به این موتور موجب انفجار این موتور میشود. بهواسطۀ موانع نقّاله، آن حرکت را همینطور ضعیف و ضعیف میکنند تا اینکه این موتورِ کوچکتر بتواند استطاعت و تحمل آن حرکت را داشته باشد و الاّ از بین میرود.
- سورۀ ص (38) آیات 71 ـ 75.

