دنیاپرستی و تقابل جنود عقل و جنود شیطان

وقتی آنها یک‌مقدار از اموالشان و زکات را می‌دهند، حدّاقل یک‌مقدار از این دنیا بیرون می‌آیند. وقتی اینها یک‌مقدار می‌دهند؛ می‌بینند که دارند پول خودشان را می‌دهند که در راهش کوشش و تلاش کرده‌اند. تطهیر می‌شوند: هم تطهیر نفوس و هم تطهیر در اموال، و اموالشان هم پاک می‌شود.

خداوند خطاب می‌کند: ﴿وَصَلِّ عَلَيۡهِمۡ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٞ لَّهُمۡ﴾؛ ولی وقتی از آنها صدقه می‌گیری، آنها را هم دعا کن! دل آنها خوش می‌شود و خوششان می‌آید و حالا که این کار را انجام دادند، گرچه تکلیف و واجب است، اما پیغمبر دعایی هم می‌کند و دل آنها شاد می‌شود. ﴿إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٞ لَّهُمۡ﴾.

تقابل جنود عقل و شیطان در مسئلۀ انفاق

در همین‌جا وقتی آیۀ صدقه می‌آید، از این‌طرف یک‌مرتبه ابلیس و أمانی¹ و جنودش و دنیا در مقابل انسان صف‌آرایی می‌کند: «تو این مال را با زحمت به دست آوردی! شب و روز بیداری کشیدی! آفتاب را تحمل کردی! سرما را تحمل کردی! مصائب و بلایا برای تو [پیش] آمد! [حال] این مالت را به آن فقیری می‌دهی که فقط در خانه نشسته و می‌خواهد اموال را بخورد! این اموال را می‌دهی به افرادی که مستحق نیستند! چرا این را خرج می‌کنی؟!» شروع می‌کند تمام مسائل و اینها را یک‌به‌یک جنود ابلیس و جنود دنیا مطرح می‌کند

از آن‌طرف جنود رحمان و جنود عقل در مقابل انسان صف‌آرایی می‌کند: «این اموال را ما از کجا به دست آورده‌ایم؟! اگر خدا نمی‌خواست،‌ اینها هم گیر ما نمی‌آمد؛ اگر عنایت خدا نبود، اینها پیش ما نمی‌آمد. اگر در این مزرعه‌ای که کاشتم و محصولی که الآن من به دست آوردم، آفتی می‌افتاد، دیگر زراعتی نداشتم! اینکه الآن زراعت، صحیح و سالم است و این حِصاد² به موقع خود رسیده است، عواملی هست که باعث شده اینها به اینجا برسد؛ [آن عوامل] عنایت پروردگار بوده. آن افراد فقیری که مومن و مسلمان هستند چه گناهی کرده‌اند؟! اینها دستشان خالی است و ما باید کمک کنیم. اینها اموال زودگذر است، بالأخره در راهی خرج می‌شود؛ چه بهتر که در راه خدا خرج شود.»