جایگاه خاص وجودی همه موجودات و ارتباط آنها با خداوند

اگر قرار ب این باشد که در ذاتِ وجود تعدد باشد و اختلاف ماهوی در ذات موجودات باشد، اِخباری که اینها از وقایع و مسائل و مطالبی که برایشان منکشف می‌شود، می‌کنند باید در آن اِخبار اختلاف داشته باشد؛ درحالتی‌که همه یک چیز می‌گویند. یعنی اگر همه در یک سطح قرار بگیرند، یک مطلب را می‌گویند؛ اگر بالاتر بروند، همان مطلب را می‌گویند؛ اگر باز بالاتر بروند، همه یک قضیّه را می‌گویند. بله! اختلافی که در این مسائل هست، براساس درجات است، نه براساس حکایت از خود قضیّه در همان مرحلۀ خاص.

تأثیر و تأثّراتِ موجودات براساس بینش آنها

بنابراین همۀ موجودات دارای عقل و شعور هستند، دارای فکر و تأمل و بینش هستند و تأثیری که اینها می‌گذارند و قبول تأثیری که می‌کنند، همه براساس همان بینش است. اگر شما می‌بینید [وقتی] سنگی را برمی‌دارید و به شیشه می‌زنید و شیشه می‌شکند، [به خاطر این است که] هم سنگ در اینجا در ذات خودش مأموریتِ شکستن این شیشه را می‌بیند و می‌شکند، و هم آن شیشه در ذات خودش مأموریتِ پذیرفتن شکستن را احساس می‌کند؛ هرکدام از این دو طرف قضیه مختل بماند، این قضیّه در خارج تحقق پیدا نخواهد کرد. شواهد برای این قضیّه بسیار است.

دیروز به بعضی از آنها اشاره شد.¹ به‌طور کلی تمام آنچه در عالم وجود می‌گذرد اعم از مجردات از ماسویٰ‌الله و اعم از موجودات مادی، همۀ اینها در تحتِ نظام و سیطرۀ یک حکومت و یک حاکم قرار دارند. و این تأثیر و تأثّرات و تمام آنچه در این نظام عالم اتفاق می‌افتد و تمام ذراتی که ما می‌بینیم و آنچه در عالم وجود تحقق دارد مانند دانه‌های زنجیر به هم پیوستگی دارند.

این مسائلی که می‌گویم، اینها به عنوان اصول موضوعه‌ای است که مسلّم است و قابل شک و تردید نیست! منتها این مطالب باید صحبت شود و بیان شود و از خداوند باید توفیق بخواهیم که ما را موفّق کند که به کُنه و واقعیت اینها برسیم. اینها شعر نیست و من نیامده‌ام وقت شما را با این حرف‌ها بگیرم. مسائل واقعی است که جای شک و تردید در آنها نیست، تمام آنچه در عالم وجود تحقق دارد به هم پیوستگی دارد!