نقش امام زمان علیه السّلام در حرکت تکاملی انسان

أعوذ بالله من الشّیطان الرّجیم

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

و صلّی الله علیٰ سیّدنا و نبیّنا أشرفِ الأنبیاءِ و المُرسَلینَ

و خاتَمِ السُّفَراءِ المُقرَّبینَ أبِی‌القاسمِ محمّدٍ

و علیٰ آله الطّیِّبینَ الطّاهرینَ

و اللّعنةُ علیٰ أعدائِهم أجمعینَ إلیٰ یومِ الدّین

راجع به سؤالاتی که مُخدَّرات¹ مرقوم فرموده بودند من وقتی که مطالعه می‌کردم، مطالب بسیار عالی و سؤال‌های بسیار مفید در آنها دیده می‌شد. متأسفانه امروز وقتی که از قم آمدیم به‌صوب طهران، من این سؤال‌ها را فراموش کردم با اینکه کنار گذاشته بودم که بیاورم! ولی به دو سه‌تای از آنها که در بسیاری از نوشته‌ها این سؤال‌ها وجود داشت اشاره می‌کنیم، خیال می‌کنم فرصت بیشتری نداشته باشیم.

یکی از آن سؤال‌هایی که خیلی تکرار شده و سؤال بسیار بجا و می‌توان گفت سؤال همگی ما است: یکی مربوط به حقیقت امام زمان علیه السّلام در عالَم تربیت و نظام تربیتی و تکاملی انسان و نقش آن حضرت در این مسئله بود که در چند جا این نکته به چشم می‌خورْد و [اینکه] مسئلۀ انتظار ظهور و انتظار فرج آن حضرت چه تأثیری در روند تکاملی انسان می‌تواند داشته باشد.

مطلب دوم که باز سؤال مکرّر بود: کیفیت مراقبه و اینکه چرا گاهی حالت سستی و تکاهل برای انسان پیدا می‌شود و چه کنیم که این حال را نداشته باشیم.

و سؤال سوم که باز به‌طور تکراری در میان این مکتوبات وجود داشت: کیفیت تسریع در سیر و سرعت بخشیدن به حرکت سلوکی و رسیدن به مرتبۀ تجرّد بود.

البته سؤال‌های بسیار کلّیه‌ای بود که عرض کردم فراموش شد. إن‌شاءالله اگر خداوند توفیق بدهد در مجلس آتی شاید به آنها هم بپردازیم.

تبیین حقیقت ولایت امام زمان علیه السّلام 

و اما راجع به سؤال اول که شناخت امام علیه السّلام و علت وجودی آن حضرت و کیفیت تأثیر وجود آن حضرت در حرکت تکاملی انسان است:

امام زمان واسطۀ نزول اسماء و صفات الهی

مسئلۀ امام زمان علیه السّلام با سایر ائمه تفاوتی ندارد، یعنی کیفیت نزول مقام مشیّت و ارادۀ پروردگار از نفس ولیّ خدا در قوالب و در تعیّنات محدودۀ خارجی نسبت به تمام ائمه علیهم السّلام یکسان است. آنچه که از اسماء کلّیۀ الهی و صفات کلّیۀ الهی در این عالم ظهور پیدا می‌کند، با تمام خصوصیّات و با تمام فرق‌هایی که دارد یک واسطه می‌خواهد که این اسماء کلی را در هر طبقه‌ای و در هر مرتبه‌ای اندازه‌گیری کند و طبق همان مقدار این اسم را در آنجا نازل کند.