مرتب سازی:
اهمیت جایگاه عقل در مسیر سیر و سلوک
5نجف كه بیاید ایران، در كوفه در قهوه او سم ریختند و فردا هم ایشان از دنیا رفت. متوجه شدند قهوه چی او، جاسوس انگلیسی بوده و تمام شد. تقی زادهها آمدند و زمام كار را به دست گرفتند و مطلب را تمام كردند. كی این جا باخت و چه كسی در این جا بُرد؟ آن كسی كه ماوراء این اعمال و ماوراء این افعال ظاهر و روزنامهها و نوشته جات و اینها، در ماوراء آن دست پنهان میدید
مرحوم سید مرتضی كشمیری یكی از آن افراد بود گفتند شما جزو كدام طرف هستید؟ مشروطه خواه یا آزادی خواه هستید؟ ایشان گفت ما نه جزو این هستیم و نه جزو آن و بعد گفت یك عده گرگ و حیوان به جان هم افتادند به عنوان دین و طرفداری از دین و مردم را دارند این وسط له میكنند التفات كردید! در جریان مشروطه به خوبی مشخص شد كه هدایت جامعه باید به دست فردی باشد كه متصل به غیب باشد این مسئله در آن جا به خوبی مشخص شد و الا در غیر این صورت قطعا در دام شیاطین بدون هیچ شكی و بدون هیچ شبههای این مسئله گرفتار است همان طوری كه مرحوم آقا رضوان اللَه علیه بارها میفرمودند كه وارد شدن در این مسائل بدون اتكا به امام زمان علیه السلام یا ولی حی كه در زیر سایه امام زمان علیه السلام است و بر اوضاع اشراف دارد و بر قضایا اشراف دارد، غیر از هلاكت چیزی نیست بارها میفرمودند. چرا؟ چون تشخیص ما محدود است تشخیص ما در یك حدّ مشخص است ما نمیتوانیم بر آن مسائل و مصالح كلی بخواهیم حركت كنیم.
مردم فقط نگاه به ظاهر میكنند مردم فقط نگاه به اعمال میكنند مردم فقط نگاه به تسبیح میكنند مردم فقط نگاه بهآثار سجده [در] پیشانی میكنند اما در این كه این چقدر از عقل و فهم دینی برخوردار هست، نسبت به اینها مردم اطلاع ندارند و دقیقا شیطان از همین راه وارد میشود یعنی درست از همان جایی وارد میشود كه در آن جا جای لغزش جای خطر و جای انحراف است از جایی وارد میشود كه جای ورود او است از جایی وارد میشود كه راه برای او باز است از تنها نقطهای كه نمیتواند وارد شود و راه بر او بسته است راه عقل است. لذا آن چه را كه ما در روایات در كلمات بزرگان داریم البته این را هم باید عرض كنیم منظور از عقل عبارت است از آن نور و آن هدایت باطن و آن قوه تشخیصی كه خداوند متعال آن قوه تشخیص را برای هر شخصی قرار داده است و به همان مقدار [و] به اندازه همان كیفیت هم از او مواخذه میكند و طبق روایتی كه ازمعصوم علیه السلام نقل شده است به همان مقدارعقل به او پاداش خیر و به همان مقدار عقل او را مورد عتاب و خطاب قرار میدهد نه این عقول ظاهری كه عقول دنیوی است و مكر و حیله و فریب است اینها عقل نیست عقل عبارت است از تشخیص بین حق و بین باطل.