حقیقت وحی و اقسام و مراتب آن

أعوذ باللَه من الشیطان الرّجیم‌

بسم اللَه الرحمن الرَّحیم‌

الحمدلله رب العالمین و صلى اللَه على سیدنا

ونبینا أبوالقاسم محمد و على أهل بیته الطیبین‌

الطاهرین و لعنةاللَه على اعدائهم اجمعین‌

 راه شرع، راه عبور از نفس و رسیدن به مرتبه عبودیت است. در همه ادیان الهیمسئله به همین کیفیت است و تفاوتی نمی‌کند، منتهی از نقطه نظر کمال و از نقطه نظر مرتبه وجودی و سعه وجودی تفاوت می‌کند و همان‌طوری که رسول خدا صلی‌اللَه‌علیه‌وآله فرمود که إنما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق‌¹؛ من مبعوث شدم تا اینکه مراتب خلق و صفات ارزشمند و فطری آدمی را به بالاترین مرتبه برسانم.

 درحالی‌که پیغمبران گذشته هم مبعوث به رسالت بودند و دین می‌آوردند، دین برای افراد خودشان می‌آوردند، امّا این خصوصیت در رسالت پیغمبر صلی‌اللَه‌علیه‌وآله هست. دینی آورده و شریعتی آورده و راهی را باز کرده که این سیر و این حرکت در ادیان گذشته نبوده، آنها محدود بودند به این مراتب معرفت و لذا در حدیث داریم اگرچه در کتب شیعه نمی‌دانم که این حدیث وارد است یا نه، ولی حدیث هر چه باشد صحیح است و از اهل سنت می‌دانم که نقل شده که حضرت فرمود: عُلَمَاءُأُمَّتِی أَفضَلُ مِن أَنبِیاءِ بَنِی‌إسرَائِیل، که علماء امت من مرتبه و مقامشان از انبیاء بنی‌اسرائیل بیشتر است. و این یک نکته‌ای است که ممکن است در نظر یک قدری بعید بنماید، که چطور یک نبی که دارای مقام وحی است مرتبه‌اش پایین‌تر از مرتبه یک عالمی باشد که آن به مرتبه وحی نرسیده و از امت پیغمبر صلی‌اللَه‌علیه‌وآله است و از مسلمانان و متدینین به دین رسول خدا به حساب می‌آید، درحالی‌که پیغمبر مقام وحی دارد و به او وحی می‌شود.

 البته این توضیح را بنده در کتاب افق وحی داده‌ام که خود وحی دارای مراتبی است و این‌طور نیست که وحی همیشه یک چیز باشد، حتی خوابی را که شما می‌بینید و در آن یک اشاره‌ای هست به یک مطلبی آن خواب وحی است، زنبور عسل که می‌رود به دنبال گل و به این کیفیت تهیه عسل می‌کندوحی است. در قرآن هم آمده‌ وَ أَوْحى‌ رَبُّك إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيوتاً النحل، ٦٨ خدای متعال به زنبور عسل وحی فرستاد. وحی همان شعور باطن است برای درک راه صحیح و پیمودن آن؛ به‌