مرتب سازی:
فلسفۀ دعا و شرایط استجابت
5بهترین چیزی که در شب قدر از خدا تقاضا کنید عافیت است؛ آن را بخواهید!1
برخی از اسباب عدم استجابت دعا
یکی از شرایط دعا این است که انسان دعایی برخلاف مقتضیات ناموس عالم کَون نکند. وقتی خداوند علیّ أعلیٰ برای امری یک راهی معیّن کرده است، انسان باید آن راه را برود! در خانه بنشیند و در را بر روی خود ببندد و بگوید: خدایا، به من روزی بده! خدا این کار را دوست ندارد، خدا آدم تنبل را دوست ندارد! پیغمبرش گفته است:
الکادُّ علیٰ عیالِهِ کالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللَه!2 الکاسِبُ حَبیبُ اللَه!3
«کسی را که برای عیالاتش زحمت بکشد و نان حلال تهیّه کند مثل کسی است که در راه خدا جهاد کرده است! و خدا او را دوست دارد!»
اگر انسان تنبلی کند و در خانه بنشیند و در را هم ببندد و بگوید: خدا به من روزی بده! اصلاً خدا این قسم نشستن را مغبوض میدارد و این جِلسه محبوب خدا نیست. خدا راه معیّن کرده است؛ انسان باید دنبال کار برود و کاسبی و ارتزاق کند، و هرکسی باید به کسبی مشغول باشد و کسب را هم باید طبق وظیفهای که دارد انجام بدهد؛ البتّه روزی را از خدا بخواهد، نه از کسب!
حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام فرمودند:
پنج طائفه دعایشان مستجاب نمیشود:
اوّل: آن کسی که یک زن بد عملی دارد و میتواند او را طلاق بدهد یا اصلاح کند؛ ولی نمیکند، و دائم دعا میکند که خدایا او را درست کن!
دوّم: کسی که غلام گریز پا دارد و او را نمیفروشد و میگوید: خدایا او را اصلاح کن!
سوّم: کسی که از زیر دیوار شکسته عبور میکند یا زیر آن مینشیند و میگوید: خدایا این را بر سر من خراب نکن!
خُب برخیز و برو جای دیگری بنشین، یا از زیر دیوار شکسته عبور نکن!
چهارم: آن کسی که قرض میدهد و برای قرضش شاهد نمیگیرد و آن طرف هم در دادن قرض این شخص مساهله و مماطله میکند، و این دعا میکند که خدایا قرض مرا ادا کند!
- المعجم الأوسط، طبرانی، ج ٣، ص ٦٦؛ مستدرک الوسائل، ج ٧، ص ٤٥٨.
- الکافی، ج ٥، ص ٨٨.
- روح المعانی، آلوسی، ج ١٠، ص ٣١٥؛ مواهب الرّحمـٰن، سبزواری، ج ٣، ص ١٧٠؛ منسوب به پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم.