حقیقت فطرت

در معادلات همیشه نکات مجهولش را پیدا کنید. آدم زرنگ آدمی است که در این معادلات بیاید و به این نکات مجهول بخواهد برسد. خدا در انسان این قدرت را قرار داده، این قوّه را قرار داده است.

حالا می‌رسیم که امام سجاد علیه‌السّلام برای چه می‌فرماید «فزعت»؟ به خاطر همین است؛ نکته در کلام امام سجاد علیه‌السّلام همین است که امام علیه‌السّلام معادلات را درست در مقابل هم قرار می‌دهد، ترکیب می‌کند، آن نقطه مجهول و معادله مجهول را بدست می‌آورد. ما این کار را می‌توانیم بکنیم و نمی‌کنیم. می‌توانیم بکنیم، اگر نتوانیم بکنیم حساب و کتاب نداریم، تکلیف نداریم و نمی‌کنیم. اول ضرری که متوجّه ما می‌شود، ردّ این مسئله، اول متوجه خودمان است که خودمان را از هستی ساقط کردیم، از طهارت ساقط کردیم، از رشد ساقط کردیم، از رسیدن به مطالب و مراتب بالاتر ساقط کردیم و ظلمت را بر خود هموار کردیم و پوشش بر خود فراهم کردیم و حجاب بر حجاب افزون نمودیم. همه اینها را به واسطه این عمل خائنانه‌ای که در ناموس عالم خلقت جایی ندارد، ما آن عمل را انجام دادیم.

عالم خلقت بر اساس فطرت است، بر اساس صدق است. خدای متعال می‌فرماید: ما آسمانها و زمین را به عدل خلق کردیم؛ پیامبران را برای ایجاد عقل فرستادیم. در آیات قران داریم‌ لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكتابَ وَ الْمِيزانَ لِيقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ لِيعْلَمَ اللَه مَنْ ينْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَيبِ إِنَّ اللَه قَوِي عَزِيزٌ¹ پیامبران را ما فرستادیم تا این که مردم مسیر زندگی خودشان را بر اساس قسط قرار بدهند. قسط یعنی طریق مستقیم و صراط مستوی در هر پدیده و در هر حادثه؛ این می‌شود قسط. در هر قضیه انسان آن راه صحیح را مطابق با فطرتی که خدا در وجودش قرار داده مطابق با همان بیاید محک بزند و عمل کند، محک بزند و عمل کند.