اهمیت مساله حسن ظنّ به برادر مومن

آقا آمده یک همچین کاری کرده، عجب، خب حالا شاید نظرش این بوده است نه آقا حالا مسئله‌ای نیست حالا اگر کمتر از این را یک مخالفش کرده بود آقا می‌کندش یک پیراهن عثمانی دیگر! حداقل، اقل مسئله این است که نفس را یک قدم و یک پله از عالم انانیت و محوریت و خودیت به سمت توحید و وحدت آوردیم یک قدم جلو آوردیم آن جنبه‌ی عمومیّت و کلیّت را آوردی در اینجا نسبت به دوست و دشمن تعمیم دادی این حداقل است و این کم فایده‌ای نیست کم فایده‌ای نیست.

خب ببینم خدا اگر بخواهد یک نفس را رشد بدهد چطوری رشد می‌دهد؟ همین‌طوری صبح از خواب پا می‌شوی می‌گویی نفس رشد کرده است؟ همین قضایا را پیش می‌آورد همین مطالب روزمره را پیش می‌آورد یک حرف از فلان کس می‌آورد به شما می‌زند عکس‌العمل شما در قبال این قضیه یا تنزّل است یا ارتفاع و صعود. پس هیچی همین صبح بلند می‌شویم دو پله رفتیم بالا فردا دو پله‌ی‌ دیگر! نه آقا این خبرها نیست همین مسائل روزمرّه همین قضایایی که می‌بینید همین جریاناتی که در منزل و در خارج منزل، رفیق، دوست، شریک، بالا، پایین، این طرف، همه‌ی این‌ها، آن نحوه‌ی مسئله و ارتباطی [است] که انسان ایجاد می‌کند با این قضیه، آن نحوه‌ی ارتباط را اسمش را می‌گذارند سلوک، همین، سلوک یعنی همین. سلوک یعنی شما ارتباطتان را با حوادث و پدیده‌های خارج از خودتان منطقی و تصحیح کنید این عبارت است از سلوک. از من به شما نه سلوک ذکر است نه سلوک نماز شب است نه سلوک ورد است نه سلوک قرآن است نه سلوک ادعا است نه مسجد رفتن است نه حسینیه رفتن است هیچ کدام این‌ها نیست.

سلوک همینی است که من گفتم، تصحیح منطقی روابط انسان با پدیده‌هایی که خارج از وجود خودش سر می‌زند این عبارت است از سلوک؛ ده درصد قضیه را این چیزهایی که گفتم تشکیل می‌دهد ده درصد، پنج درصد. شما صد سال نماز شب بخوانید فردا یک سیلی ناحق در گوش کسی بزنید تمام ثواب‌های نماز شبتان همه رفته است، همه‌اش رفته است بر هوا، شما صد سال روزه بگیرید صد سال لا اله الا اللَه بگویید یک سوء ظن نسبت به مؤمن، تمام آن‌ها را بر باد می‌دهد همه را بر باد می‌دهد یک بی‌احترامی نسبت به بزرگ‌تر، همه‌ی آ‌ن‌ها را بر باد می‌دهد یک حق را ناحق کردن همه‌ی آن‌ها را بر باد می‌دهد ولی ما نه! فقط تنها چیزی که در نظرمان نیست همین یک قلم است هر کاری دلمان بخواهد می‌کنیم، بودند ها! هر کاری دلمان می‌خواهد می‌کنیم هر غش در معامله که می‌کنیم هر حرفی را می‌زنیم پشت سر مردم هرچه بخواهیم می‌گوییم همه کار می‌کنیم بعد هم شب می‌رویم یا اللَه یا اللَه می‌گوییم.