ادراك حقیقت معناى رحمت‏

اما اینکه کیفیت رحمت پروردگار چگونه است؟ از چه قبیل است؟ از قبیل رحمت مادر است به فرزند یا پدر است به فرزند؟ چون اینها با هم فرق می‌کنند. مادر به فرزند با پدر به فرزند فرق می‌کند. ما که پدر هستیم هیچ وقتی نمی‌توانیم رحمت و عطوفت مادر به فرزند را درک کنیم، نمی‌توانیم. یک مقداری می‌فهمیم. اما اینکه الان مادر در چه سعه وجودی هست و نسبت به فرزند چه حالی دارد، پدر نمی‌فهمد. اصلا نمی‌فهمد. اگر می‌گوید بیخود میگوید. و همین طور مادر نمی‌فهمد که پدر چه نحوه به فرزند رحمت و عطوفت دارد، ‌آن هم نمی‌فهمد. آن هم از یک دید احساسی دارد به مسئله نگاه می‌کند. لذا شما می‌بیند که در نحوۀ تربیت بین پدر و مادر و بین زن و شوهر نسبت به فرزند اختلاف می‌افتد. این برای چیست؟ چون دو دید مختلف نسبت به یک شیء دارند اگر هر دوی اینها دید مساوی داشتند اختلاف هم به وجود نمی‌آمد، آن میگوید نزن این می‌گوید اینجا بزن، اینجا آب نبات بده آن می‌گوید نمی‌خواهد، آن می‌گوید اینجا الان این طور است آن می‌گوید نه.

اینها مال چیست؟ اینها برای این کیفیت است و این هم خدمتتان عرض کنم، حالا دیگر عرض کردم ما امشب می‌خواهیم جمع کنیم. قسمت اعظم از مدرکات و استنتاجات ما و نتیجه گیری‌ها و ترتیب صغریات و کبریات در مسائل و قضایا، قسمت اعظمش برگشتش به کیفیت صفات و شاکلۀ انسان است یعنی یک وقت می‌بینی این شخص الان نسبت به این قضیه یک نحوه قضاوت می‌کند چون در یک موقعیتی است با یک خصوصیاتی است [که] نسبت به قضایا یک جور دارد نگاه می‌کند، این می آید این طور حکم می‌کند، اگر سال دیگر شد می‌بینیم عوض شد چون موضوع عوض می‌شود. خب یک پدیده که عوض نمی‌شود، یک قضیه ای که انجام می‌شود شده دیگر، خب این قابل تعیین نیست و به دست ما نیست، مسائلی که در خارج اتفاق می‌افتد در اختیار ما نیست. این یک قضیه‌ای است، بله! قضاوت و حکومت راجع به این مسئله در اختیار ما است. چطور شد امروز ما نسبت به این مطلب این طور قضاوت می‌کنیم فردا قضاوت ما برمی‌گردد؟ هیچ راجع به این قضیه فکر کردید؟ امروز راجع به قبح این مسئله فتوا می‌دهیم فردا این قبح نه تنها تبدیل به غیرقبح بلکه [تبدیل] به حسن می‌شود، این دلیلش چیست؟ این به خاطر تغییر و تحول در خود ما است. خود ما تغییر و تحول پیدا کردیم که اشیاء را متغیر و متحول می‌بینیم. خود ما صفاتمان تغییر و تحول پیداکرده که این تغییر و تحول را به خارج تسری می‌دهیم و الا خارج فرقی نکرده، خارج سر جایش هست و مسئله هم تفاوت پیدا نکرده، اینجا است که انسان باید خیلی مواظب باشد و نسبت به قضایا با دید صحیح نگاه کند و خود را از مسائل دور نگاه دارد.