مرتب سازی:
وحدت اراده و مشیّت پروردگار متعال نسبت به همه عالم وجود
4عرفان ما به حضرت عیسی در مقام اعجاز ـ نه سایر مراتب دیگر كه ایشان دارند ـ در مقام اعجاز فقط منحصر میشود در چه؟ در همین ساختن گِل. میبینیم این گلیكه او میسازد ما هم بلدیم بسازیم. اما یك نكته دراینجا هست كه رمز مطلب را خداوند در اینجا بیان میكند اگر به رمز این قضیه در قضیه اول برسیم قضیه دوم هم برای ما حل میشود و آن چیست؟ او این است كه میفرماید و اذ تخلق من الطین كهیئة الطیر بإذنی، تمام لمّ قضیه در این اذنی است چرا به اذنی؟ خب یك بچه وقتی كه برمیدارد گل درست میكند اینكه اول از خدا اجازه نمیگیرد، هان! بچه برمیدارد گل درست میكند بعد هم یك لگد میزند زیرش خرابش میكند، میرود از خدا اجازه بگیرد، پروردگارا اجازه بده ما گل درست كنیم؟ خدا را هم قبول ندارد فرض كن. یا وقتی كه ما برمیداریم یك هیئت درست میكنیم یك عصفور من باب مثال درست میكنیم، یك مار یا یك ماهی فرض كنیدكه درست میكنیم با گِل، از خدا اجازه نمیگیریم. این قضیه چه را میخواهد برساند؟ این قضیه این را میخواهد بگوید كه آن حقیقتِ مشیت نازلۀ صانعۀ خالقه مریده، كه آن نور وجود و طی وجود را میخواهد در قالب تعینات بیاورد، از دید منِ كور دو تا است و چشمان رمد دار ما بین اعجاز و غیر اعجاز فرق میگذارد اما در واقع مسئله یكی است. اصلا در عالم وجود اعجاز معنا ندارد. همان قدر اهمیت دارد نفخ در روح كه همان قدر اهمیت دارد خلقت طین به دست حضرت عیسی و همان قدر بی ارزش است خلقت روح در این بدن، در بدن خاكی، كه همان قدر بی ارزش است خلقت طین به دست حضرت عیسی. اگر ارج و مقام و ثمنی را ما برای اعجاز حضرت عیسی بخواهیم در نظر بگیریم همان قدر هم باید برای خلقت طین در نظر بگیریم فرقی نمیكند در اینجا.