علت ارتکاب معاصی

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

 امام صادق علیه السلام می‌فرمایند آن اموری كه مربوط به حلم و بردباری است، سالك در راه خدا و سیر و سلوك به سمت خدا طبعاً باید آن را رعایت كند و می‌توان گفت كه در این اموری كه امام علیه السلام در این فرمایشات شریفه خودشان به آن توجه و تاكید دارند شاید مهمترین بخش از این مسائل، مربوط به حلم و بردباری و تاثیر آن در عبور نفس از عوالم حیوانی و بهیمیت و حركت به سوی عالم وحدت و اطلاق است.

 حضرت می‌فرمایند كه یكی این است كه اگر كسی به شما یك مطلبی را گفت و گفت اگر یكی بگویی، ده تا پاسخت را می‌دهم! تو در پاسخ بگو كه اگر ده تا بگویی یكی را هم من جواب نمی‌دهم و چیزی از من نمی‌شنوی. و كسی كه تو را شماتت كرد و ناسزا گفت و حرف خلاف نسبت داد، تو در پاسخ بگو كه اگر در این مطلب صادق هستی و راست می‌گویی از خدا می‌خواهم كه از من درگذرد و اگر خلاف می‌گویی از خدا می‌خواهم كه از تو درگذرد. و كسی كه تو را به سبّ و ناسزا و اینها وعده داد، تو پاسخ او را به نصیحت و رعایت بده، كه نصیحت بهترین چیز است.

 خب این مطالب تا حدودی در جلسات قبل صحبت شد و عرض شد كه این سه مسئله به یك مطلب برمی‌گردد و آن این است كه حقیقت مطلب و واقعیت قضیه به خود آن سخن برنمی‌گردد بلكه به حالت نفسانی و آن داعی و انگیزه‌ای كه پشت این سخن مخفی است برمی گردد. یعنی امام علیه السلام در اینجا اصلا می‌خواهند بفرمایند تو به حرفی كه به گوش تو می‌رسد توجه نكن كه این چه مطلبی است و راجع به تو چه چیزی گفته می‌شود، تو نگاه كن ببین انگیزه آن چه بوده، همه مطلب به آن برمی‌گردد و واقع قضیه هم همین است. مثلا فرض بكنید كه انسان براساس آن انگیزه ... ما خودمان در عرف هم به همین كیفیت عمل می‌كنیم. الان یك بچه چهار ساله، بچه پنج ساله، بیاید در اینجا و شروع كند به حركات بچگانه انجام دادن، خب هیچ كس تعجب نمی‌كند، بچه است دیگر، خب بچه باید حركات بچگانه انجام دهد، تازه آدم خوشحال هم می‌شود، خب جست و خیز می‌كند، تندرست است و سلامت است. حالا اگر یك آدم بیست ساله بیاید آن حركات را انجام بدهد! شما می‌گویی این خُل شده، دیوانه شده، آدم كه نمی‌آید پشتك بزند اینجا! اما همین بچه اگر همین كار را بكند تازه شما مدح هم می‌كنید، تشویق هم می‌كنید.