مرتب سازی:
معیار قرب و بعد افراد در مکتب عرفان
1أعوذباللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
وَ أَمَّا اللَوَاتِى فِى الْحِلْمِ: فَمَنْ قَالَ لَكَ: إنْ قُلْتَ وَاحِدَةً سَمِعْتَ عَشْرًا فَقُلْ: إنْ قُلْتَ عَشْرًا لَمْ تَسْمَعْ وَاحِدَةً! وَ مَنْ شَتَمَكَ فَقُلْ لَهُ: إنْ كُنْتَ صَادِقًا فِيمَا تَقُولُ فَأَسْأَلُ اللَه أَنْ يغْفِرَلِى؛ وَ إنْ كُنْتَ كَاذِبًا فِيمَا تَقُولُ فَاللَه أَسْأَلُ أَنْ يغْفِرَ لَكَ وَ مَنْ وَعَدَكَ بِالْخَنَى فَعِدْهُ بِالنَّصِيحَةِ وَ الرَّعَآءِ
امام علیهالسّلام میفرمایند: آنچه كه درباره حلم باید به تو بگویم این است كه اگر شخصی به تو بگوید اگر به من یكی گفتی ده تا میشنوی، تو بگو اگر ده تا گفتی یكی هم نمیشنوی و كسی كه تو را شتم میكند به او بگو كه اگر در آنچه كه میگویی صادق هستی از خدا میخواهم از من درگذرد و اگر در آنچه را كه میگویی كاذب هستی از خدا میخواهم از تو درگذرد و كسی كه تو را وعده بدهد به درشتی تو او را وعده بده به نصیحت و مرافقت و رعایت.
خب در این كلمات امام علیهالسّلام واقعا انسان نمیداند از كجا و از كدام یك از این فقراتش شروع كند. دیروز خدمت چند نفر از رفقا بودیم عرض میكردم اگر این مطالب و این سخنانی كه الان مشغول صحبت و بیانش هستیم واقعا كسی بخواهد اینها را رعایت كند، البته مشكل است، این قضیه جزو مطالب آسان نیست چون خیلی از اوقات این مطالب در ارتباط با شخصیت انسان تحقق پیدا میكند و برای انسان ناگوار است كه بتواند تحمل یك همچنین مسائلی را بكند و دم فرو نیاورد. سخت است.
ولی علی كل حال نتیجهاش یك نتیجهای است كه میتوانیم بگوییم هفتاد، هشتاد درصد راه را انسان با این مسائل طی میكند. یعنی اینها یك مسائل حیاتی است كه انسان در طی مراحل و مطالب به اینها برخورد میكند و همه ما هم گرفتار هستیم یا خواهیم بود، این یك مطلبی است كه هست تا وقتی انسان در این دنیا هست و با این اجتماع سروكار دارد و با افراد سروكار دارد، و با آنها در داد و ستد هست، در صحبت هست، در رفت و آمد هست، این مطالب هم هست، همه افراد در یك مرتبه از سعه و فرهنگ و ادب و تربیت و رعایت موازین نیستند، متفاوت هستند. و براساس آن تفاوت نسبت به قضایا عكس العمل نشان میدهند و چه بسا اینكه خب این عكس العمل، عكس العمل خطا باشد، اشتباه باشد.