سلوک عبارت است از التزام به حق و دفاع از آن

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

 «وَ أَمَّا اللَوَاتِى فِى الحِلمِ: فَمَن قَالَ لَكَ: إن قُلتَ وَاحِدَةً سَمِعتَ عَشرًا فَقُل: إن قُلتَ عَشرًا لَم تَسمَع وَاحِدَةً!»

 آنچه كه در مسائل سلوك مربوط به بردباری و كفّ نفس است این است كه: اگر كسی به شما گفت: یك حرف به من بزنی ده تا پاسخت را می‌دهم. شما بگو: اگر ده تا گفتی یك مورد هم از من پاسخ نمی‌شنوی. و كسی كه [تو را] شتم می‌كند بگو: إن كُنتَ صَادِقًا فِيمَا تَقُولُ؛ اگر تو صادق هستی در آنچه كه می‌گویی، مسئله واقعی و حقیقی است و مطلبی كه راجع من می‌گویی صحیح است: فَأَسأَلُ اللَه أَن يغفِرَ لِى؛ از خدا می‌خواهم كه از خطای من درگذرد. و اگر خلاف می‌گویی و به من اتهام می‌بندی از خدا می‌خواهم كه از تو درگذرد. و كسی كه تو را به درشتی وعده بدهد با او به نصیحت و رعایت عمل نما.

 راجع به این فقرات، خدمت دوستان عرض شد كه برگشت همه این مطالب به خود انسان و به كیفیت برخورد انسان با مسائل اجتماعی است؛ یعنی در واقع مطلب روی این جهت دور می‌زند كه انسان جایگاه خودش را در این‌گونه موارد می‌خواهد ارزیابی كند. این مطلب خیلی مهمی است و همه ما درگیرش هستیم؛ یعنی بی‌بُروبَرگرد همه ما نسبت به این قضیه درگیر هستیم.

 آنكه می‌گوید: اگر یكی بگویی ده تا می‌شنوی. اگر شخصی به او بگوید كه این یكی گفته تو هم یكی بگو. این چه عاملی است كه می‌گوید اگر یكی بگویی ده تا جوابت را می‌دهم؟ این غیر از این است كه می‌خواهد خودش را مطرح كند؟ به دنبال اثبات مطلب نیست، به دنبال اثبات خودش است وگرنه با یكی پاسخ گفتن هم پاسخ او داده می‌شد دیگر. چرا می‌گوید ده تا؟ این ده تا یعنی نُه تا برای من است، یكی‌اش جواب تو، نُه تا را هم به حساب من بگذار! نه تا مربوط به من است و اینكه به من این حرف را زدی.