روش تعامل با مردم در دیدگاه ائمه علیهم السلام
5فرض نكند و در مقام استعلاء برنیاید و سخن نگوید چرا آنجاها ما تواضع نداریم؟ هان! اگر قرار بر این باشد همه جا باید انسان تواضع داشته باشد دیگر، این خب یك مطلبی است.
لذا همیشه بزرگان در این قضیه یادآور میشدند كه: بايد به آن نيّت و به آن باطن و به آن قصد و غرض و كيفيت ارتباط بين شخص و بين عالم واقعيات انسان به آن مطلب بايد نظر داشته باشد، و آن مطلب است كه حقيقت دارد و مىتوان روى آن مطلب حساب كرد.
اما ما میبینیم از نظر ظاهر كه مطالب فرق میكند، مختلف است، امروز به یك نحو، دیروز به نحو دیگر و فردا به كیفیت دیگر مسائل ظاهر میشود و برای انسان شگفتی میآفریند: عجب! ما چنین تصور میكردیم، این چنین مینمود، این چنین نشان میداد، این چنین تظاهر میكرد، پس چرا اینطور شده؟! میدانید چرا اینطور شده؟ قضیه فرق نكرده، تو چون به آن باطن نرسیده بودی و این ظاهر را میدیدی، فكر فردای آن روز را نكردی و در فضای ارتباط بین خود و بین او گرفتار شدی، غافل از اینكه همیشه زمانه به یك كیفیت نخواهد بود و همیشه اوضاع این دنیا بر طبق مراد ما قرار نخواهد گرفت.
اما اگر انسان به آن واقع و به آن حقیقت شخص و غرض و نیت او واقف باشد دیگر این مسائل ظاهر برای او جلوهای ندارد و این حنا برای او رنگی نخواهد داشت، و به آن حقیقت نگاه میكند، واقع را دارد میبیند حالا به این كیفیت؛ و این كیفیت و این مسائل، مسائلی است كه جنبه ظاهر دارد.
امام علیه السلام در این فقره عجیب به این نكته اساسی ایشان میخواهند اشاره كنند و یادآوری كنند؛ كه به طور كلی ما در ارتباط با قضایا و حوادثی كه برای ما پیش میآید باید چه موقعیتی اتخاذ كنیم، در هر جایی در هر وضعی، هر كسی به حسب خودش به حسب حساب خودش، به حسب موقعیت خودش.

