معنا، اقسام و مراتب رزق و روزی

أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

 اگر نظر شریف رفقا باشد، در مجلس گذشته نسبت به كیفیت تغذیه و تأثیر آن بر مسائل نفسی و مسائل روحی و ضرورت رعایت آن در مسیر سلوك مطالبی عرض شد.

 صحبت در این قضیه بود كه ما در آیات قرآن محذوری از تناول طیبّات الهی نمی‌بینیم و آیات قرآن نسبت به این مسئله تصریح دارد: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَه لَكُمْ‌¹ این یك آیه است. طیبّاتی كه خدا بر شما حلال كرده است بر خودتان حرام نكنید. امساك نكنید، دوری نكنید، تصوّر نكنید كه این عمل خلاف مرتبه عبودیت است. خلاف حالت مسكنت و فقر و نیاز است. خلاف تواضع و فروتنی و مشی به اعتدال است، نه، این طیبّات را خداوند حلال كرده است و هر چیزی كه خداوند حلال كند كسی نمی‌تواند مانع بشود. كسی نمی‌تواند رادع بشود.

 یا فرض كنید كه در یك آیه دیگری در آن جا هم دارد كه‌ قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَه الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ‌² آن طیبات رزق را، آن رزق طیب و پاكیزه را، حالا هر چه می‌خواهد باشد، كی حرام كرده؟ چه كسی مانع شده و چه كسی برای دستیابی به آن می‌تواند اعتراض كند، اشكال بگیرد؟

 مقصود از رزق همه انواع ارزاق شامل می‌شود. البتّه چه رزق منظور از رزق متعارف باشد كه عبارت است از طعام، و عبارت است از لباس و پوشاك، و عبارت است از منزل و مركب و آن چه را كه در این دنیا، انسان برای گذران حیاتش به او نیاز دارد، همه اینها داخل در همین معنای رزق هست، و همین طور رزق شامل آن مكارمی می‌شود كه به واسطه استعداد انسان، بشر می‌تواند به آن مكارم علمی برسد و استعداد رسیدن به او را دارد. مثلًا فرض كنید كه رسیدن به مراتب علمی، اینها اموری است كه برای گذران این دنیا خب لازم است و افراد هم در رسیدن به آن مراتب مختار هستند و هیچ كس نمی‌تواند مانع بشود از این كه یك نفر كه دارای استعداد و قابلیت است او را محروم كرد از استفاده این قابلیت و استفاده این استعداد. یعنی این مسئله حرام است.