مرتب سازی:
تبیین صحیح معنای «زهد و تقوا» و حکمت تشریع مساله ازدواج
1اعوذ باللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
الحمدلله رب العالمين والصلوة و السّلام على سيّدنا و نبينّا ابى القاسم محمّد و على اله الطيّبين الطّاهرين و اللّعنةُ على أعدائهم أجمعين
امام صادق علیه السلام به دنبالة فقرات حدیث عنوان بصری به این جا میرسند كه میفرمایند «ایاك أن تأكل مالاتشتهیه».
صحبت در ریاضت نفس بود، ریاضت یعنی آماده كردن و از حالتی به حالت دیگر برگرداندن، راض، یروض به معنای گردش كردن است، به معنای حركت كردن است، به معنای جَوَلان دادن است.
در این فقره امام علیه السلام به دنبال یك دستورالعمل جدّی برای رسیدن به آن مبانی و مفاهیمی هستند كه در قبل از این فقره تذكر دادند و برای عنوان بیان كردند و از این به بعد حضرت شروع میكنند به كیفیت رسیدن به این مقصود و به این مطلوب كه همین طوری و سردرهوا نمیشود بالاخره یك حساب و كتابی دارد، هر كسی میخواهد به آن مسائل برسد بسم اللَه! اینها را باید انجام بدهد و اگر قصور داشته باشد، برای او، آن مبانی و آن معانی و آن مراتب حاصل نمیشود، ده سال كه سهل است، بیست سال، پنجاه سال و پنج هزار سال هم در این مسائل سیر كند، بر او چیزی اضافه نخواهد شد و ما اینها را خودمان مشاهده كردیم، ما این مسائل را تجربه كردیم و دیدیم كه مسئله همینطور است.
البته نفس در گرایشهای خود و در تمایلات خود ممكن است كه گزینههایی را انتخاب كند، همان طوری كه خدمت دوستان قبلًا عرض شد، هر لباس كهنه پوشیدنی دلالت بر زهد نمیكند و هر غذای غیر متعارفی دلالت بر پرهیز از دنیا نمیكند، زهد به معنای دوری كردن از هوای نفس است، گاه ممكن است كه خود نفس به جهتی از جهات لایعدّ و لایحصی، تمایلی به زندگی متعارف نداشته باشد و میخواهد خودش را در زی دیگری قرار بدهد، در وضعیت دیگری میخواهد خود را قرار بدهد، نمود او در میان افراد یك نمود دیگری میخواهد باشد و از این حالت لذّت میبرد، لذّتی كه اگر بخواهد در متابعت از آن سنّت متعارف باشد هیچ گاه نمیبرد و او به دنبال لذّت خود است، منتهی آن لذّت كه لذّت دنیوی است چون در آن قالب برای او حاصل نمیشود در این قالب به دنبال او میگردد.