مرتب سازی:
جایگاه ریاضتهای شرعیه نفسانیه در مکتب عرفان
1أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
الحمدلله رب العالمين و صلى اللَه على سيّدنا و نبيّنا محمّد و اله الطاهرين و اللعنة على اعدائهم اجمعين
در جلسات گذشته خدمت رفقا، صحبتمان به اینجا رسید كه، امام صادق علیهالسّلام به عنِوان، درباره كیفیت ریاضات شرعیه، مطالبی میفرمایند كه مطلب اوّل مربوط میشد به كیفیت غذا خوردن.
همان طوری كه رفقا در یاد دارند گفته شد مسئله ریاضت، عبارت است از تمرین و استقرار بر یك منهج و شیوه خاص، منتهی آن در هر قضیهای از قضایای زندگی و اجتماعی و امور شخصی میتواند تحقق پیدا كند، انسان خود را بر یك شیوهای و بر یك منهجی و بر یك برنامهای ملتزم كند، نه اینكه یك روز انجام بدهد، دو روز انجام بدهد؛ به این ریاضت نمیگویند، سه روز انجام بدهد، دو روز ترك بكند، این ریاضت نیست، این مراقبه نیست، یك راهی را در پیش بگیرد و آن راه را ادامه بدهد.
آن محصلی كه خود را موظف میكند بر این كه سر ساعت درسش را مطالعه كند، در سر فلان ساعت بحثش را بكند، در سر فلان ساعت بخوابد و بلند بشود و كارش را بر این اساس تنظیم كند، به این روش میگویند: ریاضت، ریاضت یعنی استمرار و پیوستگی بر یك شیوه خاص.
منتهی گاهی از اوقات اینها ریاضات، ریاضات شرعیه است یعنی منطبق با شرع است، از ناحیه شرع دستور رسیده و ممضی است، از طرف شارع مورد قبول است و انسان را جلو میبرد و حركت میدهد، بعضی از این ریاضات، ریاضات خلاف شرع است، ریاضات سختیهایی هست، استمرار بر یك منهجی هست ولكن از آن جایی كه این خلاف شرع است و دستوری نسبت به او نرسیده، ممكن است انسان را در مسیر دیگری حركت بدهد و راه انسان را سد كند و ببندد، مانند ریاضتهایی كه ارباب ریاضات میكشند از فِرَق مختلف، حالا یا مسلمان یا غیر مسلمان، هستند افرادی كه خود را به بعضی از برنامههایی ملتزم میكنند. مثلا فلان هندو دو سال یا چهار سال بالای یك درخت میماند، از آن درخت پایین نمیآید، حالا چه برسرش میآید دیگر خوب حالا؛ یا كارهای دیگری كه مثلًا فرض بكنید كه انجام میدهند، چه بسا این امور حتّی با طبع انسان هم منافات دارد، انسان تنفّر دارد نسبت به انجام این امور؛ و به واسطه این ریاضات هم به یك امور غیر عادی دسترسی پیدا میكنند كه خوب حالا این یك بحث جدایی دارد و من الان نمیخواهم در این قضیه وارد بشوم چون از مطلب دور میافتیم و احتمالًا این بحث را میگذاریم در اواخر، در آن مسائلی كه مربوط به سكوت و