تبیین مسئلۀ ارتداد و شرایط تحقق آن و کیفیت تعامل مسلمانان با سایر مذاهب

 از یك نماز و حمد و سوره تجاوز نمی‌كند! الان بگویند پدر امام جواد كیست؟ می‌ماند. پدر امام هادی كیست؟ یعنی یك ائمّه ما را مردم نمی‌شناسند. این چه اسلامی است؟ كه این ائمّه كه هستند؟ این دیگر طبیعی‌ترین و بدیهی‌ترین مسئله‌ای است كه افراد. همین كه بگویند یك نفر نماز خوانده، نوار هم می‌تواند نماز بخواند كاری ندارد. همین‌كه یك نفر نماز بخواند مسلمان است و این دیگر حكم اسلام بر او بار می‌شود و به واسطه گفتن شهادت و مسئله تمام است. این نیست! میزان ظرفیت افراد در اعتقاداتشان، این یك. میزان رُسوخ و نفوذ این اعتقادات كه این از اولی بسیار مهم‌تر است چه مقدار این اعتقادات در روح و جان اینها نفوذ كرده و رسوخ كرده و اینها را پایدار و پایبند نسبت به این مطالب قرار داده است، این مسئله دوم. مسئله سوم، این اعتقادات از كجا آمده؟ چه كسی برای اینها این اعتقادات را بیان كرده؟ امام علیه السّلام این اعتقادات را بیان كرده؟ این مطالب را از زبان امام شنیده‌اند یا از زبان افراد عادی؟ خیلی فرق می‌كند.

 وقتی‌كه ایشان این حرف را زد، یك مرتبه مرحوم آقا گفتند: نه آقا! شما لازم نبود از ایشان جدا بشوید. ببینید! اصلًا دو دیدگاه مختلف. ان‌شاءاللَه اگر خداوند توفیق بدهد در آن رساله‌ای كه در دست تألیف داریم راجع به مسئله ارتداد كه یك مسئله بسیار مهم و حیاتی است، مخصوصاً در وضعیت امروز با توجه به مطالب مختلفه، با توجه به اشكالاتی كه بر اسلام وارد می‌شود، با توجه به مسائل مختلفه‌ای كه از افراد مختلف شنیده می‌شود، آنجا رفقا خواهند دید كه به‌طور كلی مسئله ارتداد یك مسئله بسیار دقیق و ظریف و حساسی است و باید بحث و تأمل بیشتری، خیلی باید تأمل‌های بیشتر از این، روی این مطلب بشود.

 یك دختر مسیحی آمده مسلمان شده، نه آن مسیحیتش مسیحیت بود و نه آن اسلامش اسلام بود. آن بر اساس همان تفكرات خودش و بر اساس اعتقادات خودش و بر اساس آن یافته‌های خودش كه دل پدر و مادر را نباید رنجاند [از دین اسلام برگشت.] بسیار مسئله مهمی است. بله، ما این مطلب را معتقدیم كه‌ وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى‌ أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما ... لقمان، ١٥ اگر در قبال دستورات الهی و احكام الهی پدر و مادر بیایند و موضع بگیرند و تو را دعوت به خلاف رضای الهی بكنند در آنجا اطاعت از آنها لازم نیست، بلكه اطاعت حرام است. ولی انسان باید با زبان نرم و با كیفیت ستوده و با برخورد بسیار مؤدبانه و قابل ستایش در قبال اینها برخورد كند.