تبیین مسئلۀ ارتداد و شرایط تحقق آن و کیفیت تعامل مسلمانان با سایر مذاهب

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

 در مجلس قبل خدمت رفقا عرض كردیم كه: در فرمایش امام صادق علیه السّلام به «عنوان» بعد از سفارشاتی كه حضرت راجع به مسائل مختلف به او كردند، از حضرت دستورالعملی را طلب می‌كند. حضرت می‌فرمایند كه أُوصِیكَ بِتِسعَةِ أَشیآء؛ به نُه چیز تو را سفارش می‌كنم. وَ اللَه أَسأَلُ أَن یوَفِّقَكَ لِاستِعمَالِهِ؛ و از خداوند می‌خواهم كه تو را موفق بكند كه این مطلب را به كار ببندی.

 خدمت رفقا عرض كردیم كه این كلام امام علیه السّلام دو جنبه دارد تصور بر این بود كه در جلسه قبل هر دو جنبه و جهت آن صحبت بشود یك جهت وجهه ربّی مطلب بود. دوم وجهه خلقی و مقام اختیار و تربیت.

 در جهت وجهه ربّی عرض شد كه تمام آنچه كه برای انسان حاصل می‌شود از مراتب رشد و هدایت، چه ابتداءً و چه استدامتاً و مستمراً، به انحاء مختلف از ناحیه پروردگار است و در این مسئله انسان را جای گفتگو و دخالت در كار خدا نیست. و برای هدایت و دستگیری، خداوند متعال خود صلاح می‌داند كه چه راهی و چه طریقی را برای هدایت و دستگیری و تربیت انسان اختیار كند. این مطلب را البته چون یك قدری احتیاج به توضیح زیادتر دارد ان‌شاءاللَه موكول می‌كنیم به مطالب مكتوب در جلد سوم (اسرار ملكوت) كه فعلًا مشغول هستیم؛ بحول و قوه الهی اگر خداوند توفیق بدهد راجع به این مطلب یك قدری توضیح بیشتری می‌دهیم.

 اما راجع به مقتضای مجلس و رعایت ظروف باید عرض كنم كه: آنچه كه مهم است برای انسان، عبارت است از اطاعت و انقیاد در آن مسیری كه خداوند برای او تقریر كرده است. این مسئله فقط مسئله مهمی است. امّا اینكه به چه نحوه و به چه كیفیت باید این مطلب انجام بگیرد یك مطلبی است كه در اختیار ما نیست. چطور اینكه در خیلی از مسائل در جهات تكوینی خودمان، مطلب در اختیار ما نیست. اینكه ما الان در سنه ١٤٢٨ هجری واقع شدیم. چرا ما صد سال پیش نبودیم؟ این مطلبی نیست كه در اختیار ما باشد. چرا ما در صد سال بعد به دنیا نمی‌آییم؟ چرا ما در زمان رسول خدا صلی اللَه علیه و آله و سلم نبودیم؟ چرا ما در زمان امام صادق علیه السّلام نبودیم؟ چرا ما در زمان امام سجاد علیه السّلام نبودیم؟ چرا ما در كربلا نبودیم؟ اینها مطالبی است‌