دیدگاه اهل معرفت نسبت به نهضت سید الشهداء علیه السلام، و نقد سایر دیدگاه‌ها

بعد آنها گفتند كه آقا فرض كنید كه ما اهل درسیم، اهل چه هستیم، ایشان می‌گویند كه باید نماز شب بخوانید، باید ذكر بگویید، باید ورد بگویید. ایشان گفتند: مگر ذكر گفتن چقدر طول می‌كشد؟ چه كسی را ما داریم گول می‌زنیم! چقدر طول می‌كشد؟ مگر ایشان هم مدرّس نبود، مگر همین ایشان هم درس نمی‌داد، مگر ایشان هم مطالعه نمی‌كرد! شما شب را از ساعت ده تا ساعت سه صبح، پنج ساعت می‌نشینید و قلیان می‌كشید و قهوه می‌خورید و به حساب نمی‌آورید؛ ولی وقتی‌كه ایشان می‌گوید نیم ساعت بلند شوید برای نماز شب، این مسئله شاقّ است، ما درس داریم، ما فردا مطالعه داریم، ما فردا شاگرد داریم. این نماز شب و این ذكر و این [اوراد] برای آدم‌های بیكاراست و آن پنج ساعت قلیان كشیدن برای آدم‌های درس خوان و برای آدم‌هایی است كه فردا باید پاسخ اینها را بدهند. خدا را هم می‌توانیم گول بزنیم؟ ملائكه‌اش را هم می‌توانیم گول بزنیم یا نه؟

امام سجّاد علیه‌السلام می‌فرمایند: در زبور داوود نوشته شده است كه تا به چیزی كه می‌دانی عمل نكردی، از چیزی كه نمی‌دانی سؤال نكن. ما واقعاً به آنچه كه می‌دانیم عمل می‌كنیم تا حالا به دنبال مطالب دیگر و مسائل دیگر می‌گردیم.

این را می‌گویند یك زندگی منطقی و عقلانی. واقعاً اگر انسان بخواهد نگاه بكند از نظر عقلانی و از نظر منطقی ما می‌توانیم بهتر از زندگی اولیاء خدا، زندگی كه بر پایه‌ی عقل و بر پایه‌ی منطق هست پیدا كنیم. می‌توانیم یك همچنین كاری را كنیم؟

این است كه ما خود را در این دنیا فراموش كردیم! البته راجع به این مسئله مطالب دیگری هم هست و چون امروز قصد داشتم راجع به مسئله‌ی دیگری صحبت كنم، حالا این مطلب را یك قدری خلاصه‌تر عرض می‌كنم و ناتمام می‌گذارم تا برای جلسات بعد راجع به این مطلب إن‌شاءاللَه به خواست خدا، لولا البداء توضیح بیشتری بدهیم.