دیدگاه اهل معرفت نسبت به نهضت سید الشهداء علیه السلام، و نقد سایر دیدگاه‌ها

الآن واقعا ما در میان خودمان یك ملاحظه بكنیم، چه مقدار از اسباب و ادواتی كه در منزل تهیه می‌كنیم؛ اصلًا یك مرتبه هم به آن نیاز پیدا نخواهیم كرد؟ فقط به صرف اینكه همه می‌گیرند و ما هم می‌گیریم، به صرف اینكه خیلی‌ها دارند فرض كنید كه انسان هم می‌گیرد.

من یك وقت شنیدم یك خانمی رفته بود یكی از این اسباب و لوازم آشپزخانه را گرفته بود. من از آن شخص سؤال كردم خب حالا از این استفاده می‌كنید؟ گفت: نه! صد و خرده‌ای می‌رود پول می‌دهد برای اینكه چون در سایر جاها یك همچنین وسیله‌ای در آشپزخانه هست؛ اگر در خانه ما نباشد، بد است. خب ببینید از هوا كه نمی‌آید یك همچنین وسیله‌ای، این را باید آن شوهر بیچاره بلند شود و برود كار كند و بعد خانم بخاطر این‌كه دیگران دارند در منزل، او را بردارد بیاورد در منزل و یك‌مرتبه هم استفاده نكند و همین‌طور دكور در منزل بگذارد.

خب تمام اینها ناشی از چیست؟ ناشی از غیر عقلانی و غیر منطقی فكر كردن است. وقتی انسان مسیر خودش را تصحیح كند، دیگر مسائل براساس نیاز واقعی در این دنیا شكل می‌گیرد و انسان همان نیاز واقعی را درصدد رفعش برمی‌آید. حالا نیاز امروز فرض كنید كه به یك كیفیت است، نیاز فردا به كیفیت دیگر درخواهد آمد. امروز به یك وضعیتی است، امروز احتیاج دارد فرض كنید به یك منزلی كه دوتا اطاق دارد و دیگر بیش از این نیازی ندارد، فردا احتیاج دارد به یك منزلی كه پانزده تا، بیست تا اطاق باید داشته باشد، پس فردا دوباره نیاز برطرف می‌شود، دوباره برمی‌گردد به همان منزلی كه یك اطاق دارد. التفات كردید!

یعنی آنچه كه در ذهن سالك می‌گذرد، فقط تأمین نیاز منطقی است نه نیاز توهّمی و نیاز تخیلی. از این مسئله امام صادق علیه‌السلام تعبیر می‌كنند به عدم تفاخر و عدم تكاثر؛ یكی فخر فروشی به دیگران و دوّم زیاده طلبی. هی انسان اضافه كند، هی انسان زیاد كند. خب این زیاد كردن و اضافه كردن برای چیست؟ همین‌طور كه اضافه نمی‌شود. برای اضافه كردن، وقت می‌گذرد، عمر می‌گذرد، سرمایه‌های وجودی انسان می‌گذرد، از پرونده انسان كم می‌شود، از آن میزان و مقداری كه خدای متعال سهمیه برای ما قرار داده است كم می‌شود، همین‌طور كه زیاد نمی‌شود. از وجود انسان كم می‌شود، از اعصاب انسان، از مزاج انسان، از وضعیت بدنی انسان. برای چه؟ برای هیچ، هیچ، فقط تخیل و تخیل و تخیل. هیچ نتیجه‌ای در این‌جا ندارد.