دیدگاه اهل معرفت نسبت به نهضت سید الشهداء علیه السلام، و نقد سایر دیدگاه‌ها

أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى‌القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

امام صادق علیه‌السلام به عنوان می‌فرمایند: وَ لا یطْلُبُ الدُّنیا تَكاثُرا و تَفاخُراً وَ لا یطْلُبُ ما عِنْدَ الناسِ عِزّاً وَ عُلُوّا. راجع به فقره‌ی اوّل خدمت دوستان قدری صحبت شد كه سالك دنیا را بخاطر فخر فروشی به دیگران نمی‌خواهد بلكه دنیا را برای رفع نیازش می‌خواهد و آن نیاز، در هر مرتبه‌ای كه حاصل شود؛ در همان مرتبه توقف می‌كند.

راجع به این فقره صحبت شد و عرض شد كه انسان با توجّه به این مسئله باید وضعیت و موقعیت خودش را در قبال مسائل مهمّ و اهمّ تعیین كند و خودش را نفریبد و گول نزند و نیاز واقعی را با نیاز مجازی در این دنیا نیآمیزد و یكی را بجای دیگری نگذارد و بداند كه دنیا معبر است، محلّ عبور است و مقصد و غایت برای ما در این دنیا چیز دیگری است.

منتهی خب افراد می‌آیند و جای آن غایت و مقصد اصلی را با مقاصد دنیوی و نیازهای مجازی عوض می‌كنند. آن واقعیت و حقیقت به كناری می‌رود و در مقابل، مسائل اعتباری به عنوان نیازهای اعتباری و مجازی می‌آید و جایگزین می‌شود و تبعاً مسیر زندگی در راستای همین نیازهای مجازی حركت می‌كند و به پیش می‌رود و آن مقصد اصلی از انسان بطور كلّی مغفول واقع می‌شود و انسان آن را نسیاً منسیا فراموش می‌كند و عمر خود را در این گیر و دار به آخر می‌رساند.

این مسئله‌ای است كه امام صادق علیه‌السلام می‌خواهند سالكین إلی اللَه را به این مسئله توجّه بدهند و بفرمایند كه انسان نباید دنیا را بخاطر فخر فروشی به این و آن طلب كند. یك مثالی عرض كردم خدمت رفقا و دوستان در جلسات قبل حالا نمی‌دانم در كدام جلسه بود كه انسان می‌تواند خود را محك بزند و خود را آزمایش كند: فرض كند كه غیر از او در این شهر كسی وجود ندارد؛ آیا باز هم یك همچنین خانه‌ای را می‌سازد؟ فرض كند غیر از او كسی در این شهر وجود ندارد، آیا یك همچنین اسباب و ادواتی را برای خود می‌خرد؟ فرض كند كسی به منزل او نمی‌آید، آیا یك همچنین وسائلی را در منزل تهیه می‌كند؟ خوب این وسائل را انسان تهیه می‌كند تا دیگران بیایند ببینند دیگر، خودش كه نمی‌خواهد هر روز ببیند. بیاید ببیند فلان ظرف، فلان چیز، به چه كیفیت است، به چه خصوصیت است و بالاخره برای تزیین و این‌گونه مسائل است.