استفاده سالک از شیطان برای طی طریق

أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قالَ أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً* قالَ أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا الإسراء، ٦١ و ٦٢ در جلسه گذشته خدمت دوستان عرض شد كه امام صادق علیه السّلام به «عنوان» می‌فرمایند: كسی را كه خداوند توفیق بدهد به این سه مطلب برسد:

اینكه تدبیر امور خود را به خداوند بسپارد.

اینكه مایملك برای خود نبیند.

اشتغالش و آنچه كه از تكالیف با او سروكار دارد در راستای اطاعت از اوامر الهی باشد، از خودش چیزی قاطی و خلط نكند و آن كلام الهی را با منویات خودش رنگ نزند و نقاشی نكند.

بعد امام علیه‌السّلام می‌فرمایند: اگر این‌طور شد هَانَ عَلَیهِ الدُّنیا و إبلیسُ و الخَلقَ؛¹ دنیا، شیطان و مردم، مردم دنیا دیگر نمی‌توانند او را بفریبند و گول دنیا و شیطان و مردم را نمی‌خورد و سرش كلاه نمی‌رود.

در جلسات گذشته راجع به فلسفه خلقت شیطان تا حدودی مطلب به عرض رفقا و دوستان رسید. صحبت به اینجا رسید كه شیطان برای رشد و تكامل انسان است و اگر شیطان نبود انسان به مرتبه رشد و تكامل نمی‌رسید. این یك نكته‌ای است كه بسیاری از افراد از این مسئله غافل هستند و همیشه به شیطان به یك دید ترس و دلهره و خوف و خشیت و نگرانی نگاه می‌كنند و به عنوان یك پدیده‌ای است كه تنها كاری كه در عالم خلقت از او بر می‌آید عبارت از جنبه سلبی و جنبه منفی در این عالم است مانند یك میكروب. فرض كنید كه یك میكروب وبائی در اینجا قرار دارد، چطور یك شخص وبائی در اطاقی آمده یك‌مرتبه همه فرار می‌كنند از اطاق بیرون می‌روند، چون این یك پدیده منفی است اگر بیایی و بنشینی با او صحبت كنی سرایت می‌كند و این شوخی بردار هم نیست.