مرتب سازی:
حقیقت دنیا و نحوه ارتباط انسان با آن
2أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
فَإذَا أَكرَمَ اللَه العَبدَ بِهَذِهِ الثَّلَاثَةِ هَانَ عَلَیهِ الدُّنیا، وَ إبلِیسُ، وَ الخَلقُ. وَ لَا یطلُبُ الدُّنیا تَكَاثُرًا وَ تَفَاخُرًا، وَ لَا یطلُبُ مَا عِندَ النَّاسِ عِزًّا وَ عُلُوًّا، وَ لَا یدَعُ أَیامَهُ بَاطِلًا.
امام صادق علیه السّلام به «عنوان» میفرماید: وقتی خدای متعال بندهای را به این سه چیز مفتخر فرمود و كرامت داد. فقره اول: أَن لَا یرَی العَبدُ لِنَفسِهِ فِیمَا خَوَّلَهُ اللَه مِلكًا؛ اینكه بنده در آنچه خداوند به او عطا كرده است احساس استقلال در مالكیت و استقلال در ملكیت نداشته باشد.
فقره دوم: وَ لَا یدَبِّرَ العَبدُ لِنَفسِهِ تَدبِیرًا؛ عبد برای خودش تدبیری را اتخاذ نكند. البته این معانی و توضیحات آن قبلًا گذشت كه مقصود از تدبیر چیست، مقصود از استقلال در ملكیت و مالكیت چیست وَ جُملَةُ اشتِغَالِهِ فِیمَا أَمَرَهُ تَعَالَی بِهِ وَ نَهَاهُ عَنهُ؛ تمام هم و غَمَّش را اطاعت از اوامر و نواهی الهی قرار دهد.
حالا اگر این سه چیز را خداوند به او عنایت كند؛ یكی ملكیت استقلالی در مال و اموال خودش احساس نكند. دوم تدبیری سوای مشیت پروردگار و اختیار پروردگار برای خود نیندیشد. سوم همّ و غمّ خود را عمل به تكالیف قرار بدهد، چه تكالیف امریه و یا تكالیف نهییه، تكالیف آمره و تكالیف ناهیه، تكالیفی كه خداوند برای او مقدّركرده این را قرار بدهد. اگر این سه چیز حاصل شد و خداوند به او توفیق داد فَإذَا أَكرَمَ اللَه العَبدَ بِهَذِهِ الثَّلَاثَة؛ وقتی خداوند به یك فرد به این سه چیز كرامت داد، او را مورد كرامت و توفیق خودش قرار داد و او را بزرگ گردانید و به این سه مطلب تكریم كرد: هَانَ عَلَیهِ الدُّنیا، وَ إبلِیسُ، وَ الخَلق؛ دنیا و ابلیس، شیطان و مردم برای او آسان خواهد شد، راحت خواهد شد. یا اینكه پست خواهد شد. هر دو معنا میشود؛ یعنی بیارزش و بیمقدار خواهد شد، بیاعتبار خواهد شد دنیا و شیطان و مردم.