آثار سوء مباهات و راه‏هاى مقابله با آن‏

بعضی‌ها هستند در این دنیا به این مسائل توجه ندارند، از اول عمر خود را به كیف عیش‌ونوش و این مطالب می‌گذرانند و به ریش همه هم می‌خندند، اینها حسابشان در جای خودش و برای خودش، بین خود و بین خدا خودشان می‌دانند دیگر، و اقلًا این دنیا را به همین لاابالی‌گری طی كردند و به قول یزید كه می‌گفت حال كه ما می‌دانیم با این قضیه‌ای كه اتّفاق افتاده از آخرت خبر نداریم، اقلًا بهشت خودمان را در این دنیا تأمین كنیم. اینها دیگر حسابشان‌مشخص است. بعضی‌ها هم هستند از آن طرف، مسائل و مطالب را بنحوی سپری می‌كنند كه مقصود از این عمر برای اینها حاصل خواهد شد و ثمره این سرمایه الهی و خدادادی را به فعلیت خواهند دید و به مطلوب خواهند رسید. اینها حسابشان جداست.

امّا گروه بیچاره و بدبخت و خسران‌زده دنیا و آخرت این است كه افرادی در عالم تخیلات و اعتبارات به تصور اینكه كار درست انجام می‌دهند عمر را سپری می‌كنند. نماز می‌خوانند، روزه می‌گیرند، هیئات تشكیل می‌دهند، مجالس عزاداری تشكیل می‌دهند، به انحائی تصور می‌كنند كه به داد مردم و به خدمت مردم می‌رسند، به انحائی تصور می‌كنند كه رفع گرفتاری از مردم می‌كنند، به انحائی تصور می‌كنند كه قدمی در راه اسلام بر می‌دارند. درحالتی‌كه تمام اعمال و كردار آنها منغمر در نفس و منغمر در خطوط شیطانی است. شیطان كه فقط با آب جو و عرق و شراب و این چیزها كه سراغ انسان نمی‌آید. شیطان راه‌هایی دارد بسیار ظریف‌تر و بسیار خطرناك‌تر و بسیار گول زننده‌تر، می‌آید و عمر را از انسان می‌گیرد و در موقع مرگ بر انسان قهقهه می‌زند و می‌خندد و می‌گوید حالا برو، دیگر مأموریتمان را انجام دادیم. این عمری كه خدا به تو داده بود همه را به باطل و تخیل گذراندی و هیچ نتیجه‌ای نبردی و الان با كوله‌باری از انانیت‌ها و از فرعونیت‌ها و از انغمار در شهوات شیطانی و نفسانی باید از این نقطه به نقطه دیگر حركت كنی، درحالتی‌كه هیچ در صفحه وجودی خود و در صفحه و پرونده اعمال خودت نداری كه عَرضه بداری. اینها از همه بدبخت‌ترند.