مرتب سازی:
حقیقت مصیبت و فلسفه وجود آن
2أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
امام صادق علیهالسّلام در خطاب به «عنوان» میفرمایند: «وَ إذا فَوَّضَ العَبدُ تَدبِیرَ نَفسِهِ عَلَی مُدَبِّرِهِ هَانَ عَلَیهِ مَصَآئِبُ الدُّنیا.»
اگر نظر شریف رفقا و دوستان باشد در جلسه گذشته قرار شد راجع به دو مطلب صحبت شود:
اوّل: اینكه حقیقت مصیبت چیست؟
دوم: فلسفه و ضرورت آن چیست؟
بهطور كلّی اصلًا مصیبت برای چیست و در چه مقولاتی گفته میشود؟ و در مرتبه ثانی، چه علّتی پشت پرده و در ماوراء این مسئله وجود دارد و چرا خدای متعال برای بندگانش مصائبی را نازل میكند؟
راجع به مطلب اوّل قدری صحبت شد و عرض شد: مصیبت عبارت است از امر غیرمتوقّع كه نفس تمایلی به تحقق یا عدم تحقق آن شئ ندارد البته مراتبی دارد گاهی اوقات ممكن است امر ناگواری در آخرین مرتبه از ناملایمت و ناگواری خودش، برای بنده و انسانی پیش بیاید و گاهی از اوقات نه! مسئله به آن شدّت نباشد برحسب ظروف مختلفه و شرایط مختلف این امر ناگوار در ارتباط با افراد مختلف صور مختلفی به خود میگیرد؛ ممكن است یك مسئله برای یك شخصی در یك مرتبه، ناگوار باشد و همان مسئله در مرتبه دیگری كاملًا گوارا باشد و در شرایط مختلف تفاوت پیدا میكند. بهطور كلّی یك ناگواری مطلق یا گوارایی مطلق وجود ندارد. ظروف مختلف است، شرایط مختلف است. اگر دیوار منزلی خراب شود صاحب منزل آن را امر بسیار ناگواری میشمرد؛ چون باید بنّا بیاورد، كارگر بیاورد، مخارجی را صرف كند تا دوباره آن بنا را اصلاح كند. حالا اگر دیوار خراب شد و زیر آن گنجی پیدا شد، این ناگوار خیلی هم گوارا میشود! میگویند: ای كاش زودتر این خراب میشد و به این نعمت میرسیدیم.
یا فرض كنید كه در یك مسئله ناگوار، شخصی ناراحتی پیدا میكند تصوّر میكنند مثلًا آپاندیس یا طحال او عیب پیدا كرده و همین كه او را تحت عمل قرار میدهند یكمرتبه متوجّه ناراحتی خیلی ناگواری در درون او میشوند، ممكن است یك ناراحتی بدخیمی در آنجا پیدا شود. این مورد اتّفاقاً خیلی زیاد است كه اگر این قضیه پیدا نمیشد قطعاً آن بیماری كار دستش میداد ولی در همان مراتب ابتدایی آن را قطعش میكنند و این شخص میتواند سالها به عمر خود ادامه دهد. بعد میگویند: چه خوب شد! این قضیه مقدّمهای شد برای اینكه این خطر از بین برود.