زمینه های امید به پروردگار و آثار آن در بنده
6تمثیل عدم نقصان رحمت خدا به آب چاه و اقیانوس
«ولا یَنقُصُ فضلُک؛ فضلت هم کم نمیشود، هرچه بدهی کم نمیشود!»
از این اقیانوس هرچه آب برداری کم نمیشود به هیچ وجه، برداشتن و برنداشتن علیالسویه است؛ پس اگر ما را ببخشی و حاجات ما را بدهی و ما را به آنچه میخواهیم از آمال و آرزوها برسانی، به هیچ وجه منالوجوه از این افاضههایی که فرمودی و از آن فضلی که بر ما انجام میداشتی کم نمیشود! خزائنِ جود تو کم نمیشود. یک وقتی شما آب در حوض ریخته اید، دوتا سطل بردارید نقصان در او ظاهر است. ولی یکوقتی آب متّصل به مادّه و منبع است، هرچه بردارید میبینید هست؛ چاههایی که خودش آب میدهد اینطور است، دائماً شما از این چاه آب بردارید و دائماً آب دارد، چون هرچه برمیدارید جایش هست.
رحمت پروردگار اینطور است، هرچه بردارید جایش هست! حالا که اینطور شد، هرچه برندارید خودتان ضرر کردید، برای اینکه این جایش هست؛ شما خیال میکنید که اگر برندارید بهتر است، چون اگر بردارید کم میشود! این پول را اینجا انفاق نکنیم، اگر انفاق کنیم تمام میشود! نه، اگر انفاق نکنی همانطوری که بوده، هست؛ اگر انفاق بکنی باز همانطوری که بوده، هست. این آب چاه تا فلان سر حد همیشه آب دارد، اگر دلو را بیاندازی ده تا سطل برداری باز هم آب میآید تا همانجا، اگر هم برنداری همانجا ایستاده؛ منتها فرقش این است که اگر برداری، آب تازه میآید بالا آنوقت در جریان است، اگر برنداری که همانجا میماند و آب، آب راکد میشود، و از آن حرکت که افتاد آن لطافتش هم از بین می رود.
روایت: «تَنزِلُ المَعونة علیٰ قدرِ المَؤُونة»
امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید:
تَنْزِلُ المَعونَةُ علیٰ قدرِ المَؤُونَة.1 «خداوند علیّاعلیٰ از آسمان کمک و استعداد را بر مقدار احتیاج نازل میکند، هرکسی مقدار احتیاجش به هر مقداری که هست، باید آن مقدار برایش معونه بیاید.»
- نهج البلاغه (عبده)، ج ٤، ص ١٧٠.

