اهمیت مسئلۀ اسم‌گذارى فرزندان در مكتب اسلام

پس ما نسبت به این نكته كاملًا اطّلاع داریم، نسبت به این جهت كه این اسمی را كه می‌خواهیم برای فرزند بگذاریم، نشان دهنده یك معنایی است كه آن معنا در نزد ما موجّه و جلوه‌گر است. بله عدّه‌ای هستند كه اینها اصلًا بدون توجه به معنا می‌آیند یك اسمی را برای فرزندشان می‌گذارند.

یك مرتبه ما با مرحوم آقا رفته بودیم مشهد در آن منزلی كه ما بودیم، یك دختر كوچكی در آنجا بود، مرحوم آقا از او سؤال كردند كه خب دختر خانم اسمت چیست؟ گفت اسم من راحله است. آقا فرمودند راحله! راحله! بعد وقتی كه رفت گفتند به ما (خب ما كوچك بودیم) می‌دانی راحله یعنی چه؟ راحله یعنی قاطر! خب حالا این بنده خدایی كه آمده این اسم را گذاشته برای این بوده كه فقط خوشش آمده از را و الف و حا و لام و دیگر نفهمیده پشت سر این چیست. بله راحله به معنای مركب است، الاغ و قاطر و اسب و اینها را می‌گویند راحله (در زبان عربی) خب اگر متوجّه بشود این دختر كه پدر و مادر چه اسمی برایش گذاشته اند خب ناراحت نمی‌شود؟ فرض كنید كه اگر یك روزی به او بگویند كه خانم می‌دانی معنای اسمت چیست؟ خب خیلی متأثر می‌شود.

پس بنابراین این مطلبی كه مورد توجه ما در اسم گذاری است توجّه به معناست. حالا بیاییم ببینیم چه معنایی باید مورد نظر ما باشد. و این مسأله در میان افراد و در میان همه ملل رایج و دارج است كه مقصود از اسم توجّه به خاطره‌ای است كه آن خاطره به واسطه این اسم در اذهان همیشه زنده نگه داشته می‌شود. سیدالشّهداء علیه‌السّلام چند فرزند داشتند، چند فرزند داشتند. اسم اغلب آن فرزندانشان را كه شاید سه تا به نظر من می‌رسد غیر از آن محسن سِقْط كه سقط شد و در بین راه شام و در كنار حلب الآن مزار دارد و در آنجا دفن است، اسم حضرت علی اكبر را علی گذاشتند اسم حضرت سجاد علیه‌السّلام را علی گذاشتند حتی فرزند شیرخوار كه به نام عبداللَه رضیع هست آن هم به احتمال قوی همان علی اصغر است. گرچه در بعضی از تواریخ بین حضرت علی اصغر و عبداللَه رضیع كه شش ماهه بود و در كربلا شهید شد، بین او در بعضی از تورایخ اختلافی هست. ولی به ظنّ قوی اسم اصلی همان علی بوده است و عبداللَه لقب بوده است. خب لقب می‌گذاشتند، آن موقع مرسوم بوده است، الآن هم هست كه هم لقب می‌گذارند و هم اسم می‌گذارند. چرا امام حسین علیه‌السّلام این كار را می‌كرد؟ چون سیدالشّهداء علیه‌السّلام در یك وضعیتی بود اولًا این كه خب نسبت به پدرش علاقه داشت، در این شكی نیست و اسم علی خب اسمی بود كه از آسمان آمد وقتی كه‌قنداقه حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام را به دست ابوطالب دادند ابوطالب اشعاری دارد در كنار خانه كعبه كه در آنجا دارد.