حقوق متقابل والدین و فرزندان نسبت به یكدیگر
3بهترین كشور در مجامع امروز آن كشوری است كه دولت او بتواند امنیت اقتصادی را برای تمام آحاد آن كشور تأمین كند، بتواند امنیت رفت و آمد را برای تمام آحاد آن مجتمع و آن كشور تأمین كند، عدم تجاوز به حقوق ظاهری و فیزیكی افراد، این به عنوان مبنای برای اداره حكومت عادلانه در همه ممالك به نظر میرسد و این یك مسأله بسیار عامّه پسندی است و ما از حق نگذریم این اولین پایه و اساس برای اداره یك مجتمع به نحوی است كه بتواند رضایت تمام افراد را جلب كند و ما این مطلب را الآن در بعضی از كشورها میبینیم. و شنیده شده است كه از نقطه نظر تأمین اقتصادی واقعاً آن دولتها برای ملتشان سنگ تمام میگذارند. یا از نقطه نظر امنیت اخلاقی (نه اخلاقی به آن معنای روانی كه آن مسأله بعدی ما است كه راجع به آن قضیه هم صحبت شد) واقعاً برای افراد زحمت میكشند و حق هر فردی را در جایگاه خودش قرار میدهند، كسی حق تعدّی به دیگری ندارد، اگر شخصی پا را از محدوده قانونی خودش فراتر بگذارد كارش با دولت است و دادگاه است و قانون. و یا در امور اقتصادی و یا در معیشت و یا در رفت و آمد این حداقل تقاضایی است كه افراد یك جامعه باید از حكومت خود داشته باشند. حالا چه آن حكومت، حكومت اسلامی باشد یا حكومت، حكومت كفر باشد و كلام بعضی از بزرگان كه حتّی به پیامبر نسبت میدهند و البته كلام صحیحی هم است كهالملك يبغى مع الكفر و لا يبغى مع الظلم1حكومت با كفر و بیدینی دوام دارد در صورتی كه این مسأله عدالت اجتماعی به همین نحو كه عرض شد در آن جامعه رایج باشد و اساس حكومت را تشكیل بدهد، ولی با ظلم و تعدّی حكومت نمیسازد، یك روز این ملّت به انفجار خواهد رسید، یك روز این ملت به بنبست خواهد رسید، یك روز این ملتی كه بر او ظلم روا داشته شده است و افراد هم همه شعور دارند، عقل دارند، احساس دارند، فطرت دارند، وجدان دارند، ادراك میكنند، بالاخره به نهایت خواهد رسید. هر حكومتی میخواهد باشد، هر دولتی میخواهد باشد، دو روزه میتوان ...،
- ١- شيخ مفيد، امالى، پاورقى ص ٣١٠، ملا محمدصالح مازندرانى، شرح اصول كافى، ج ٩ ص ٣٨٣.

