توحید محوری و حق‌مداری در امور فردی و اجتماعی سالکان إلی اللَه

باید محوریت اشتغال انسان در خارج از محیط منزل، بر اساس محوریت توحید باشد. «او» چه می‌گوید؟ صبح كه می‌خواهیم از منزل بیرون بیاییم: قبل از اینكه‌سوار ماشین بشویم، قبل از اینكه قدم را برداریم به طرف پیاده‌رو، به طرف وسیله نقلیه حركت كنیم، یك دقیقه دمِ درب بایستیم، بایستیم فكر كنیم امروز می‌خواهیم چه كنیم؟ كجا می‌خواهیم برویم؟ با كی می‌خواهیم صحبت كنیم؟ آیا كاری كه داریم انجام می‌دهیم مطابق با رضای خدا هست یا نه؟ یك‌خرده بایستیم، نیم دقیقه، خیلی وقت نمی‌گیرد.

شخصی بود اخلاق خاص به خودش داشت. خیلی ما با او صحبت كردیم او هم اظهار محبت می‌كرد، علی‌كل‌حال همین‌طور مسئله فراموش می‌شد. گفتم: آقاجان بیا كاری با هم بكنیم. گفتم: در روز وقتی‌كه وارد منزل می‌شوی، یك ساعت از این وقت منزلت را به من بفروش؛ یعنی یك ساعت من مالك تو باشم، آن‌وقت این را كه می‌گویم انجام بده! خیلی مهم كه نیست یك ساعت، حالا فرض كنید یك ساعت بیرونی، یك ساعت داری تجارت می‌كنی، كار می‌كنی، در دفترت هستی، در مكتبه‌ات هستی، در اتاق مطالعه‌ات هستی، یك ساعت بیشتر ما از تو توقع نداریم، بقیه برای خودت! دیگر قول داد و سر قولش هم ایستاد. خیلی هم خوب شد. یك ساعت.

حالا ما وقتی‌كه می‌آییم بیرون، یك نیم دقیقه، زود نرویم، كلید بیاندازیم در را باز كنیم، بایستیم، ببینیم امروز می‌خواهیم چه كنیم؟! این نیم دقیقه برای طول روز سازنده است! همین نیم دقیقه اول. این را مرحوم آقا می‌گفتند: مشارطه؛ یكی از شرایط سلوك و حركت در راه خدا مراقبه است. مراقبه سه بخش دارد: یك بخش آن به عنوان مشارطه است.

مشارطه یعنی انسان وقتی‌كه صبح از خواب برمی‌خیزد، یك مرتبه بلند نشود بیاید برای تجدید وضو و نماز و امثال ذلك! نه، همین‌كه از خواب بلند می‌شود اولًا بگوید:

ألحَمدُ لِلَّه الَّذى أَحيانِى بَعدَ مَا أَمَاتَنِى وَ إِلَيهِ النُّشُور؛¹حمد اختصاص به خدایی دارد كه مرا زنده كرد بعد از اینكه مرا میراند. نه اینكه بعد از اینكه مرا خواباند، مرا میراند. در آیه قرآن هم داریم كه خواب قسمتی از موت است.