وجوب تعهد و التزام در روابط فردى و اجتماعى

امام سجّاد علیه‌السّلام می‌فرماید، امام سجّاد می‌فرماید: به نماز و روزه مردم نگاه نكنید، این را من اضافه می‌كنم نماز و روزه مایه‌ای ندارد شما برای ورزش هم كه شده می‌توانید بلند شوید چند ركعت نماز بخوانید، یا اینكه خواب مثلًا نیمه‌های شب از سرتان می‌پرد بلند می‌شوید خُب حالا چكار كنیم خوابمان نمی‌برد خوب حالا می‌آییم یك منّتی هم سر خدا می‌گذاریم چند ركعتی هم نماز بخوانیم مایه‌ای نمی‌برد. نماز خواندن مایه‌ای نمی‌برد، روزه گرفتن مایه‌ای نمی‌برد تازه‌صحت و سلامتی هم برای انسان می‌آورد درست شد. آنچه كه مایه می‌برد تعهّد اخلاقی و تعهّد شرعی است نسبت به مطالبی كه بین طرفین می‌گذرد، آنچه كه مایه می‌برد به كار انداختن و توجّه به این است كه الآن یك فرد در انتظار و در فكر این قضیه دارد به سر می‌برد، یك فرد دارد وقت خودش را برای این مسأله گذاشته، یك فرد در انتظار رسیدن به این مطلب است و این شخص دست توی جیبش می‌كند و همین‌طور توی خیابان راه می‌رود انگار نه انگار، این انسان اسلام ندارد، این انسان مسلمان نیست گرچه بگوید من مسلمانم، گرچه بگوید من سالكم، گرچه بگوید من شیعه هستم، نخیر. مسلمان آن كسیست كه حداقل كاری را كه انجام می‌دهد اینست كه خودش را با حداقل مبانی و تكالیف الهی وفق بدهد.

بعد مرحوم آقا می‌فرمودند: وقتی كه به مردم قول می‌دهید یك كاری را برای آنها در یك هفته انجام بدهید باید در رأس هفته كار تمام شده باشد. هشت روز نباید بشود. وقتی كه به مردم قول می‌دهید این عمل را برای آنها انجام بدهید در اساس یك مسأله باید به قانون شرع و به تكلیف الهی باید سر وقت این مسأله را تحویل بدهید، زیرا افكار شخص و انتظار شخص را شما در گرو خود گرفتید. نه اینكه امروز نشد فردا، پس فردا، هفته دیگر، دو هفته دیگر، یكسال دیگر، دو سال دیگر و إلی آخر. این عمل عمل اسلامی نیست و كسی كه به این نحو عمل می‌كند بداند در آن موقع مسلمان نیست. نیست مسلمان. مسلمان كسیست كه قول كه‌می‌دهد به افراد باید قبل از مسائل خود به مسائل آن قول بیندیشد نه اینكه برود سرش را بگذارد روی متكّا بگیرد بخوابد خُب حالا هم نشد هم نشد. نه وقتی كه نسبت به افراد تعهّد دارد باید قبل از پرداخت به مسائل خود و خانواده خود به آن تعهّد شرعی و تكلیف شرعی كه خدا برایش قرار داده باید به او بیندیشد. حالا این كار را می‌كنیم حالا آن كار را می‌كنیم این مسافرتمان را می‌رویم این پول را خرج می‌كنیم، آن را می‌خریم، آن كار را انجام می‌دهیم، بعد نشد هم نشد و این‌طور شد خُب خدا یك جوری رد می‌كند. نخیر این خبرها نیست.