طلب علم و بكارگیرى آن‏

گاهی از اوقات انسان علمی را كه فرا می‌گیرد او را به كار نمی‌بندد، این در چه صورتی است؟ علم عبارت است از یك حقائق معلوم و مسلّم. علم پزشكی عبارت است از یك سری حقائقی كه این حقائق در خارج است و پزشك با اطّلاع بر این مسائل خارجی، یك مطلبی را استنباط می‌كند و یك جریانی را به وجود می‌آورد؛ یعنی مریض را با توجّه به شرایط و با توجّه به آن مسائلی كه در خارج دارد مشاهده می‌كند، معاینه می‌كند، با اجهزه و مسائل مختلف، پی به یك سری‌مسائل می‌برد، براساس او تصمیم می‌گیرد. این چیست؟ این علم است چون یك محتوی دارد؛ محتوای او عبارت است از آن حقائق خارجی كه به واسطه آن حقائق خارجی مجموعه‌ای از دانش برای شخص پیدا می‌شود. منظور از علم همان طوری كه قبلًا عرض شد علم واقعی عبارت است ادراك و معرفت نسبت به عالم وجود و عالم هستی و خالق و آنچه كه مربوط به صفات خالق و اوصاف خالق و اسماء و آن آثار وجودی پروردگار است كه در عالم ظهور و بروز پیدا می‌كند. این عبارت است از علم. این علم در ضمن كلمات و در ضمن عبارات ائمّه علیهم‌السّلام و معصومین برای افراد بیان می‌شود. نحوه و كیفیتّی كه انسان را به این مرتبه می‌رساند. صفات و اوصافی كه آن صفات و اوصاف تحقّقش در انسان، انسان را متبدّل می‌كند به انسان دیگری و از یك مرتبه به مرتبه دیگر برمی‌دارد.

الآن این كتابی كه در دست من است، كتاب‌ بحار الانوار مرحوم مجلسی است. جلد هفتاد و هشت و در این طبعهای كوچك و جلد هفده كه مواعظ طبع رحلی مواعظ بحار است. از اوّل تا آخر این كتاب اگر شما ورق بزنید نوشته: وصایا و مواعظ؛ مواعظ حسن بن علی، مواعظ أمیرالمؤمنین، مواعظ سیدالشّهداء، مواعظ علی بن الحسین، مواعظ امام باقر، امام صادق، همین طور من دارم ورق می‌زنم، موسی بن جعفر و امام رضا و امام جواد و امام هادی و امام حسن عسكری علیه‌السّلام، در تمام اینها، مواعظ و نصائح و وصایایی كه از این ذوات مقدّسه، نقل‌شده ایشان در اینجا آورده، این چیست؟ این علم است، یعنی این كتاب الآن مجموعه‌ای است از علوم آل محمّد كه به واسطه، با جمع آوری كه ایشان، خداوند رحمتش كند بسیار مرد بزرگی بود همین مرحوم ملّا محمّد باقر مجلسی و پدرش از او افضل و اولی بوده، مرحوم ملّا محمّد تقی مجلسی كه اهل حال و اهل دل و اهل باطن هم بوده، پدر ایشان، خود ایشان هم بسیار مرد بزرگوار، بسیار عالم و خیلی در راه تثبیت شریعت غرّاء و ولایت ائمّه و شریعت امامیه، این شخص، یعنی فرزند ایشان كه همین ملّا محمّد باقر باشد، بسیار ایشان زحمت كشیدند و حقّ بزرگی بر گردن تشیع دارد. این كتاب چیه؟ این كتاب مجموعه‌ای است از علوم. در این كتاب روایات ائمّه علیهم‌السّلام بیان شده، وصایا بیان شده، نصائح بیان شده. من الآن همینطور یك صفحه‌اش را باز می‌كنم، فرض بكنید كه اینجا مثلًا می‌فرماید كه: