لزوم تهیؤ و آمادگى براى ادراك معارف الهى و حقیقت علم
7وجود حقیقت نوریه، ملاكی در حصول كلیه علوم.
باری، حضرت امام صادق علیهالسّلام میفرمایند: «علم بهواسطه تعلّم بهدست نمیآید، بلكه عبارت از نور و بهائی است كه خداوند در قلب هركسی بخواهد قرار می دهد.» بنابراین، هرچه از دایره نور بیرون است، دنیا و ظلمت است. و دیگر بین علم طب، هَندَسه،1 فقه، اصول، كلام، حكمت و تفسیر تفاوتی وجود ندارد؛ زیرا اگر خدا در كار باشد، طب برای طبیب، هَندَسه برای مهندس، تجارت برای تاجر، فقه برای فقیه و حكمت برای حكیم، همه نور است؛ اما اگر خدا در كار نباشد، حتی حكمت نیز برای فرد حكیم دنیاست و تبدیل به ظلمت میشود. و لذا میبینیم شخصْ حكیم است ولی تاریك!
مولانا میفرماید:
جامههای زركشی را بافتن *** دُرُّها از قعر دریا یافتن خردهكاریهای علم هَندَسه *** یا نجوم و علم طب و فلسفه كان تعلّق با همین دُنییستَش *** ره به هفتمآسمان بر نیستش اینهمه، علمِ بنای آخور است *** كه عمادِ بودِ گاو و اشتر است بهر استبقای حیوان چند روز *** نام آن كردند این گیجان رُموز2 اگر علوم الهی برای ریاست و بالابردن موقعیت دنیوی باشد، دیگر بین آنها و سایر علوم فرقی نیست و همه شبكه و حبال و دامهای شیطانی است. همین فقهی كه كلام امام علیهالسّلام است و همین فلسفه و حكمتی كه وسیلهای برای رسیدن به خداوند است، دامی در دست شیطان میشود كه انسان را به قعر جهنم فرو میبرد و دیگر كسی ابداً نمیتواند او را بیرون بیاورد. انسان باید با علم فلسفه، اعتباریبودن دنیا را اثبات، تعلّقات را كم كند و حقایق را در وجود خود تحقق بخشد.
كلام مرحوم علامه طهرانی به رهبر فقید انقلاب مبنی بر عدم انتظار حمایت از علماء اهل ظاهر
حدود سیوپنج سال قبل3 روزی مرحوم والد رضوان اللَه علیه با رهبر فقید انقلاب، راجع به جریان پانزده خرداد صحبت میكردند. مرحوم آیت اللَه خمینی در نظر داشتند در مسائل انقلاب به علماء و روحانیون بیشتر سرمایه گذاری و اعتماد كنند و بار قیام را روی دوش آنها بگذارند و از آنها كمك بگیرند. ایشان در ضمن صحبتهای خصوصی به مرحوم آقای خمینی گفتند:
- .« هِندِسه» غلط است، و تلفظ صحيح« هَندَسه» مىباشد.
- مثنوى معنوى (ميرخانى)، دفتر چهارم، ص ٣٦١:
- تاريخ مطالب ايراد شده در اين جلسه عنوان بصرى سال ... است. (محقّق)

