ضرورت استمرار بر اذكار و به‌کارگیری آن در زندگى‏

اگر قرار باشد كه شخص آنچه را استاد درس می‌دهد طوطی‌وار حفظ كند، این مطالب فقط به‌عنوان یك نوار در ذهن او وجود دارد و نمی‌تواند آنها را باور و وجدان كند.

یك دانشجوی مهندسی معماری كه نحوه ساختن و ساپورت كردن پل، ستون زدن و امثال‌ذلك را مطالعه می‌كند، باید میزان فشار و تناژی را كه بر هر ستون وارد می‌شود محاسبه كند و در مقام عمل نیز تجربه نماید؛ من‌باب‌مثال عملًا مشاهده كند كه یك زاویه بسته شده به یك پل چقدر می‌تواند از فشار وارد شده بر هر سانتیمتر مكعب پل كم كند. نتیجه اینكه اگر عملًا دانش خود را تجربه نكند و بعد از چند سال درس خواندن دست به كاری بزند، یك‌مرتبه به‌واسطه عدم تحمل وزن اضافی، یك ساختمان چندطبقه فرو می‌ریزد.

راه خدا و طریق الی‌اللَه نیز از همین قبیل است. خداوند متعال دارای اسماء مختلفه كلّیه است؛ وَدود، رحیم، علیم، رازق، عطوف، مدیر، مدبّر، قادر، اسماء كلّیه الهی هستند كه هركدام از اینها اثر خاصی در عالم تكوین به‌وجود می‌آورند. البته منظور از عالم تكوین فقط عالم ماده نیست، بلكه جمیع عوالم زاییده‌شده از اسماء كلّیه الهی را شامل می‌شود.

در وجود هركدام از ما به‌تناسب موقعیت‌های مختلف، صفات و اندوخته‌هایی نهفته است. آثاری كه از ما بروز و ظهور می‌كند نتیجه آن صفات و اندوخته‌هایی است كه در وجود ما قرار دارد، و این یك مطلب بدیهی است. شخصی كه قوّه تدبیرش پسندیده و در حدّ مطلوبی است، باید مسئول یك نهاد و سازمان شود، نه آن كسی‌كه در آن حد نیست؛ اگر جای این دو را عوض كنند فساد پیدا می‌شود، چراكه عمل خارجی معلول صفات نفسانی است و به مقدار قوّت و ضعف آن صفات، عمل خارجی نیز تفاوت پیدا می‌كند. امام جماعت در مسجد یك قریه، به مقداری كه مسائل حلال و حرام و احكام زكات را بداند كفایت می‌كند، ولی صِرف اطلاع از مسائل مربوط به گاو و گوسفند درموردِ امام جماعت مسجدی كه مراجعه‌كنندگان آن دارای سطوح عالی علمی هستند، دیگر مكفی نخواهد بود و درصورتی‌كه جای هركدام از این دو نفر را عوض كنند، عمر یكی از آنها ضایع شده، و دیگری فساد به‌بار می‌آورد.