مرتب سازی:
حقیقت اسماء حُسناى الهى
4نوری كه ما مشاهده میكنیم عبارت است از شعاع نور چراغی كه با یك پردهجلوی آن گرفته میشود و یا شعاع نور خورشیدی كه یك لكّه ابر مانع رسیدن آن نور به ما میشود. سنایی میگوید:
منشین با بدان كه صحبت بد *** گرچه پاكی تو را پلید كند آفتاب ارچه روشن است او را *** پارهای ابر ناپدید كند1 اما باید نوری را تصور كرد كه اگر ابری جلوی آن را بگیرد، خود آن ابر به نور تبدیل شود، و دراینصورت دیگر قابل تصور نیست كه این امواج یكدیگر را دفع كنند و تضارب داشته باشند؛2 نور پروردگار، نوری است كه خنثی نمیشود و انعكاس و عكسالعمل آن در دید ما اینگونه نمود پیدا میكند.
اختلاف در قوالب ماهیات، زمینهساز اختلاف در عالم كثرت
از اینجا به این نكته میرسیم كه تمام تضادها و اختلافات عالم، براساس دیدگاه ماست. همانطور كه هركدام از نخود و لوبیا و عدس و برنجی كه در یك دیگ مخلوط شدهاند دعوا میكنند كه چرا مرا با دیگری قرین كردهاند، در جریان عالم خلق نیز وقتی خداوند تمام ظهورات مختلفه نوریه را در قالب ماهیات مختلف قرار میدهد و در نظام تكوین جمع میكند، این اختلافات پیش میآید؛ لازمه اختلاف بین ظهورات، تصادم و تضارب، خودبینی و خودمحوری است. در نظام این عالم هر فردی میخواهد براساس حدود و رسومی كه برای خود قرار داده حركت كند و چون دیگری نیز بر روال خاصّ خود حركت میكند، بالطّبع این حدود در آن حدود تداخل میكند و اختلافات شروع میشود.
حكایتی در منشأ مهمّ اختلافات خانوادگی
چندی پیش دو نفر برای حلّ بعضی از اختلافسلیقههای خانوادگی آمده بودند و بنده متوجه شدم كه هیچ مشكلی جز توقع زیادِ آنها وجود ندارد. به آن مخدّره گفتم كه بنده چند دقیقه شوهر شما را ببینم، بعد شما بیایید؛ وقتیكه رفت به شوهراو گفتم:
تمام اشكال شما به این برمیگردد كه خود را در ارتباط با دیگران طلبكار میبینید. شما از امروز این قانون را پیاده كنید كه همیشه خود را در ارتباط با دیگران بدهكار ببینید! فرض كنید كه شما مواجبگیر فردی هستید كه با او اختلاف دارید و باید تا آخر ماه نسبت به حقوقی كه گرفتهاید ادای تكلیف و دِین نمایید؛ بنابراین، درصورتیكه به منزل آمدید و دیدید كه مسائل بهنحو مطلوب نیست و فلانكار انجام نشده، اصلًا نباید «چرا» در ذهن بیاورید؛ زیرا شما اصلًا طلبی ندارید كه بخواهید در ازای آن مدعی باشید. البته خیال نكنید كه انجام این كار آسان است؛ باید بر این تعهد خود ایستادگی كنید. مرحوم والد میفرمودند: «كسی كه بتواند زندگی خانواده خود را برطبقِ مبانی اسلامی بگرداند، میتواند یك مملكت را اداره كند!»
- ديوان حكيم سنايى غزنوى، ص ٦١٩.
- مىگويند اگر نورى را در يك طول موج و فركانس مخصوص بر نورى ديگر بهصورتى بتابانيم كه دقيقاً با فركانس نورى كه از مقابل مىآيد يكى باشد، اين دو نور يكديگر را خنثى خواهند كرد.