حقیقت اسماء حُسناى الهى‏

أعوذُ باللَه منَ الشّيطانِ الرّجيم‌

بسمِ اللَه الرّحمنِ الرّحيم‌

الحمدُ لِلّه ربِّ العالمينَ و الصّلوةُ و السّلامُ على أشرفِ المرسلينَ‌

وخاتمِ النّبيّينَ أبى القاسمِ محمّدٍ و على آلِهِ الطّيّبينَ الطّاهرينَ‌

واللعنةُ على أعدائِهم أجمعين‌

گفتار حقیر در مضامین حدیث شریف عنوان بصری به اینجا رسید كه به چه دلیل امام صادق علیه‌السّلام باتوجه‌به آن موقعیت و مرتبه از كمال وجودی، به عنوان بصری می‌فرمایند: مَعَ ذلكَ لى أورادٌ فى كُلِّ ساعَةٍ مِن آناءِ اللَيلِ و النَّهارِ، فَلا تَشغَلنى عَن وِردى و خُذ عَن مالكٍ و اختَلِف إليهِ كَما كُنتَ تَختَلِفُ إليه. «من در ساعاتی از شبانه‌روز به ذكر و ورد اشتغال دارم؛ تو با رفت‌وآمد مرا از ذكر و ورد پروردگار باز مدار! و همان‌طور كه قبلًا نزد مالك‌بن‌انس می‌رفتی، الآن هم نزد او برو و مطالب خود را با او درمیان بگذار!»

منوط بودن تكامل انسان بر اشتغال به ذكر و ورد

عرض شد كه تكامل انسان منوط به اشتغال به ذكرِ اسماء و كلمات حُسنای پروردگار است و هیچ فردی نمی‌تواند خود را از آن مستغنی بداند.

وصول به مقام اطمینان به‌واسطه ذكر و یاد خدا

آیه شریفه‌ (أَلا بِذِكْرِ اللَه تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ)¹ دلالت دارد كه مقام اطمینان به‌واسطه یاد خداست و گذشت كه هرآنچه كه غیر از پروردگار متعال و ظهورات اسماء حسنای اوست، مجاز، زوال‌پذیر و (لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ)² است و موجب تشویش و اضطراب و عدم اعتماد می‌گردد؛ حقیقت و واقعیت، فقطوفقط در ذات مقدس پروردگار است و هركس و هرچیزی غیر از او در هر مرتبه و هر كیفیتی كه باشد، در مرتبه ماهوی است، و دارای نقص و خلأ وجودی می‌باشد.³

استفاده لزوم اشتغال به ذكر از آیه شریفه و لِلّهِ الأسماءُ الحُسنی فَادعوهُ بها

در آیه شریفه‌ (وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‌ فَادْعُوهُ بِها)⁴ می‌فرماید كه اسماء حُسنی فقطوفقط اختصاص به ذات پروردگار دارد، و فاء در جمله‌ (فَادْعُوهُ بِها) فاءِ نتیجه است كه به‌معنای لازمه ایراد جمله قبلی می‌باشد؛ بنابراین در مقام طلب باید فقط به‌دنبال اسماء حسنای الهی رفت.