مرتب سازی:
حقیقت اسماء حُسناى الهى
5بعد از اینكه ایشان رفت و آن مخدّره آمد، گفتم:
بنا بر بررسی انجامشده، در مسائل شما هیچ مشكلی جز رعایت یك مطلب كه البته نباید آن را به شوهرتان بگویید وجود ندارد: اگر شما قول بدهید كه هیچوقت از شوهرتان طلب نداشته باشید و همیشه خود را نسبت به او بدهكار فرض كنید، بنده سعادت زندگی شما را تضمین میكنم. اگر شوهر شما نسبت به كاری ناراحت شود، نباید ناراحت شوید و همیشه احساس كنید كه در انجام وظیفه نسبت به او كوتاهی میكنید؛ این حال باید در شما پیدا شود. گرچه بسیار مشكل است اما اگر سختی آن را یك ماه بپذیرید، حتماً موفق خواهید شد.
اهمیت حال بدهكاری به خلق خدا در سلوك
البته باید این مسئله را ازنقطهنظر سلوكی نسبت به همه افراد گسترش داد. دستور سلوكی بزرگان به تلامذه خود و بهطور عموم نسبت به سایر افراد این است كه همیشه خود را در ارتباط با خلق خدا بدهكار فرض كنند. انسان باید در هنگام مباحثه و یا در اداره و بقالی، خود را نسبت به دیگری بدهكار فرض كند؛ این حالت بدهكاری یكی از مهمترین دستورات سلوكی است.
در مدینه فاضلهای كه افلاطون و فارابی راجعبه آن كتاب نوشتهاند، این مسئلهوجود ندارد؛ و اگر ما این مسئله را در جامعه پیاده كردیم چه مدینه فاضله و چه اجتماعی بهوجود میآید! این همان وحدت كلمهای است كه ائمه علیهمالسّلام به آن سفارش میكردند و همان وحدت وجودی است كه فلاسفه از آن اسم میآورند و همان مسئله یكرنگی است كه اولیاء و عرفاء از آن تعبیر میآورند.
چون كه بیرنگی اسیر رنگ شد *** موسیای با موسیای در جنگ شد چون به بیرنگی رسی كآن داشتی *** موسی و فرعون كردند آشتی1 سلوك یعنی یكی دیدن و حذف تعینات
سلوك بهمعنای یكی دیدن و حذف تعینات است. در آیات شریفه قرآن بر این نكته تأكید شده است كه انسان باید تمام ذهن و فكر و وجود خود را به آن حقیقت بحت و بسیط ذات پروردگار متوجه گرداند؛ به هر مقدار كه انسان از آن حقیقت تنازل كند و افكار و میل و باطن خود را به غیر گرایش دهد، به همان مقدار سقوط و هلاكت خواهد داشت.
- مثنوى معنوى، دفتر اول.