مرتب سازی:
امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى
4حال صحبت در این است: آیا این سیر ایشان و چهبسا سیر افرادی مشابه، یك سیر و سلوك واقعی بوده، یا اینكه العیاذ باللَه سیر به جهنّم بوده است؟ آیا واقعاً سیر ایشان در این مدّت سیر به جهنّم بوده، یا سیر در جهت رفع حجابهای ظلمانی و نورانی و حركت إلی اللَه بوده است؟
و نكته مهم دیگر آنكه: ایشان به چه لحاظی به مرحوم آقای حدّاد مراجعه میكنند؟ با وجود اینكه خود ایشان در كتابشان ذكر میكنند كه: «من وقتی بهمرحوم انصاری رسیدم گویا به پیغمبر رسیدم»1، به چه دلیل باید به مرحوم حدّاد مراجعه شود و رجوع به مرحوم حدّاد چه توجیهی میتواند داشته باشد؟
بعضی از اساتید علّامه طهرانی قطعاً كامل نبودند
اشكال دیگر آنكه: افرادی كه ایشان به آنها مراجعه كرده بودند، آیا كامل بودهاند یا نبودهاند؟
بنده قطعاً میتوانم بگویم آنها كامل نبودهاند! و حداقلّ از عبارات خود ایشان نسبت به مرحوم حاج شیخ عبّاس قوچانی این مطلب استفاده میشود كه ایشان قطعاً كامل نبودهاند. البتّه مرحوم حاج شیخ عبّاس قوچانی مطلبی را از قول مرحوم قاضی نقل كرده بودند كه برای شما در آخر عمر فتح باب میشود و به مقصد خواهید رسید، و در آن نامهای كه ایشان در اواخر عمر برای مرحوم آقا فرستاده بودند متذكّر میشوند كه آن بشاراتی را كه از استاد خود مرحوم آیة اللَه حاج سید علی قاضی طباطبائی شنیده بودم، اكنون آثارش را مشاهده میكنم و طلیعهاش پیدا شده است.
به هر صورت اینها مسائل و مشكلاتی است كه امروزه دوستان و رفقا از داخل و خارج ایران با ما در میان میگذارند. در همین سفر اخیر ما كه بحمداللَه با بسیاری از دوستان حشر و نشر داشتیم، مسائلی را مطرح میكردند و در مطالعه و تدبّر و تعمّق در این كتابها بسیار اهتمام داشتند و افراد مُجدّ و طالبی هم بودند؛ مهمترین اشكالی كه در این زمینه از آنها میشنیدیم، همین قضیه رجوع به فرد ناقص بود. آنها با توجّه به تصریحاتی در كتب مرحوم آقا از این قبیل كه: «در اینجاست كه شیطان میتواند دخالت كند و ممكن است برای انسان خطراتی پیدا بشود، و چهبسا ممكن است كه از طریق، انحراف پیدا نموده و خدای ناكرده به بوادی هلاكت سقوط كند»،2 اشكالاتی را در تطبیق مصداق با وضعیت فعلی مطرحمیكردند. لذا مجمل مطالبی را كه تا كنون عرض نكرده بودم امشب قدری روشن و باز خدمت رفقا و دوستان عرض میكنم، تا إنشاءاللَه در جلسه بعد به بقیه فرازهای حدیث شریف عنوان بصری بپردازیم.
- همان مصدر، ص ٦٨٣.
- رجوع شود به رساله سير و سلوك منسوب به بحر العلوم، ص ١٦٦ إلى ١٧١؛ لب اللباب، ص ١٣٣ و ١٣٨؛ سرالفتوح ناظر بر پرواز روح، ص ٣٩.