حقیقت و معناى سیر و سلوك الهى‏

سؤال جالب آیة اللَه حسن‌زاده آملی از آقازاده مرحوم قاضی رضوان اللَه علیه‌

اخیراً یكی از دوستان مطلب بسیار جالبی را از قول حضرت آیة اللَه جناب آقای حسن‌زاده آملی وفقه اللَه تعالی لمرضاته نقل كردند و گفتند:

روزی خدمت آقای حسن‌زاده رسیدم و صحبت از مرحوم قاضی رضوان اللَه علیه و آقازادگان ایشان به میان آمد، ایشان می‌گفتند:

«روزی من از مرحوم آقا سید مهدی قاضی‌¹ سؤال كردم: آقا! حقیقت و سرّ مرحوم قاضی به كدام یك از آقازادگان و اولاد منتقل شده است؟ آن جنبه معنوی و روحی را كه مرحوم قاضی داشتند، كدام یك از آقازادگان ایشان از آن حقیقت بهره بردند؟ و منظورم از این سؤال این بود كه: آیا شما هم در این زمینه حظّی برده‌اید یا نه.

ایشان فرمودند:" نه آقاجان! ما كجا توانستیم آن حقیقت و واقعیتی را كه در پدر ما بود به ارث ببریم؟! از میان اولاد مرحوم والد ما فقط یك خواهری داشتیم كه او وارث حقیقت و سرّ ایشان بود و او هم از دنیا رفته است."»

بعد ایشان می‌فرمودند: «مرحوم آخوند ملّاحسینقلی همدانی قدّس اللَه رَمسَه در حدود سیصد شاگرد سلوكی داشت كه هر كدام ستاره‌ای در آسمان معرفت، و چراغی برای هدایت خلق بودند؛ افرادی مانند: مرحوم آقای سید احمد كربلایی، آقای سید محمّدسعید حبّوبی، آقای شیخ محمّد بهاری، بزرگانی از شاگردان مرحوم آخوند ملّاحسینقلی همدانی بودند. سیصد نفر از مرحوم آخوند ملّاحسینقلی همدانی استفاده بردند آن‌هم به این نحو از استفاده تامّ، درحالی‌كه فرزند بلافصل مرحوم آخوند ملّاحسینقلی در منزل ایشان بود و از این مسائل هیچ خبر نداشت!»

این مسأله بسیار مهمّی است كه: راه و مسیر خدا بر اساس حقیقت و واقعیت است، و اینكه گفته شود: راه خدا شوخی بردار نیست بدین جهت است كه: خداوند متعال نسبت به بندگانش نظر واحدی دارد و همه در نزد او مساوی هستند، و همه بندگان خدا و مخلوق او هستند؛ بنابراین معنا ندارد كه نسبت به فردی نظری داشته باشد و نسبت به دیگری نداشته باشد، منتهی بحث در این است كه: چه كسی در این راه قدم می‌گذاردو با تمام وجود حركت می‌كند.