تأثیر حضور و غیبت امام در مسیر سیر و سلوک

معنای هدایت و دستگیری امام

 ارتباط انسان با پروردگار، یک ارتباط مادّی نیست تا اینکه نیاز به حضور داشته باشد؛ بلکه ارتباطِ با قلب و ملکوت است و در عالم قلب و ملکوت، بُعد زمانی و مکانی مطرح نیست. زمان و مکان دو پدیده از پدیده‌های عالم طبع و مادّه هستند، و در حرکت انسان به‌سوی کمال که حرکت در طول پدیده‌های وجودی انسان است، زمان و مکان اصلاً دخالت ندارد. آنچه که در حرکت به‌سوی خدا بر یک سالک می‌گذرد، عبارت است از عبور از عوالم غیب، که عوالم غیب عبارةٌ اُخرای ملکوت شخص است، و در عالم ملکوت بُعد زمانی و مکانی اصلاً مطرح نیست.

 البته کیفیّت اطلاع امام علیه السّلام و نحوۀ دستگیری مقام ولایت را ـ اگر خدا بخواهد ـ به جلسات بعد موکول می‌کنیم و این مطلب را امشب به‌نحو گذرا و اجمال مطرح می‌کنیم.

مراد از امام مبین چیست؟

 وجود مبارک امام علیه السّلام «کتاب مبین» است: ﴿وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنٰهُ فِيٓ إِمَامٖ مُّبِينٖ﴾¹ و یا ﴿فِي كِتٰبٖ مُّبِينٖ﴾² که منظور از کتاب مبین، امام علیه السّلام و نفس معصوم است. و ﴿كُلَّ شَيۡءٍ﴾ عبارت است از ماسِوَی‌اللَه و هر چیزی که بر او اطلاق «شیء» می‌شود؛ بنابراین هر چیزی که بر او اطلاق «شیء» می‌شود، در «امام مبین» احصاء شده است. و «إحصاء» یعنی جمع‌آوری نمودن؛ یعنی: خداوند متعال تمام اشیاء را در «امام مبین» جمع‌آوری کرده و در وجود او قرار داده است.

 ما فقط بدنی از امام می‌بینیم که در کنار ما نشسته است؛ اما حقیقتی در این امامی که از نقطه‌نظر ظاهر در مرأی و منظر ما است و با بدن مُلکی خود در کنار ما قرار دارد نهفته است که آن حقیقت، علت خلقت و دوام خلقت جمیع موجوداتی است که بر آن اطلاق ماسِوَی‌اللَه می‌شود.

علم حضوری امام و رابطۀ موجودات با آن

 تمام موجودات به علم حضوری [در نفس امام علیه السّلام وجود دارند]. یعنی همان‌طوری‌که شما وجود خود و مَلَکات و غرائز خود را احساس می‌کنید، و نیازی ندارید که شخصی به شما بگوید: «آقا، شما دارای حافظه هستید» زیرا می‌گویید: «خود من می‌فهمم که حافظه دارم یا ندارم!» و نیازی ندارید که شخصی به شما بگوید: «آقا، شما دارای این خصوصیّات نفسانی هستید» زیرا می‌گویید: «خود من بهتر می‌دانم که این خصوصیّات را دارم یا ندارم!» [همین‌طور تمام موجودات به علم حضوری در نفس امام علیه السّلام وجود دارند].