مفاسد علماى سوء و حرمت تبعیت از آنها
4عدم دسترسی شیعیان به آن حضرت
دوران زندگی بر حضرت امام هادی و حضرت امام حسن عسکری خیلی سخت میگذشت، بالأخص در دورۀ امامت امام حسن عسکری که حتّی خواصّ شیعه هم آن حضرت را ملاقات نمیکردند و میترسیدند. به ندرت وقتی به امر خلیفهای حضرت از منزل بیرون میآمدند تا در رکاب آن خلیفه و با خلیفه جایی بروند، شیعیان در راه آن حضرت را میدیدند، و الاّ آزاد نبودند که خدمت حضرت برسند و از آن حضرت استفاده کنند؛ مگر افراد خیلی اندک از علما و بزرگانی که جزء خصّیصین و حواریّین آن حضرت بودند و نام آنها در کتب رجال ثبت شده است.
و بعضی چنین احتمال میدهند که این یک مصلحت خدایی بوده است؛ چون زمان رو به غیبت کبری میرفت، لذا خداوند علیّ أعلی اینطور جریانات را پیش آورد که شیعه کمکم به غیبت امام عادت کند. به تدریج از زمان رحلت امام نهم زمان رو به غیبت رفت، یعنی دسترسی به ائمّه و استفاده از محضر شخصی آنها در عالم ظاهر، به تدریج کمتر میشد؛ و در زمان حضرت امام هادی امام را کمتر میدیدند، و در زمان حضرت امام حسن عسکری خیلی کمتر میدیدند، و در زمان حضرت امام زمان در غیبت صغری آن حضرت را خیلی کم میدیدند، و در غیبت کبری که خیلی خیلی کم میدیدند.
حضرت امام حسن عسکری علیه السّلام به زهر معتمد عبّاسی شهید شدند، و شهادت آن حضرت را ما مفصّلاً در جلسۀ یک ماه قبل که روز هشتم ماه ربیعالاوّل و روز شهادت آن حضرت بود، بیان کردیم.
متوکّل، خلیفۀ عبّاسی آن حضرت را به زندان انداخت و حضرت امام حسن عسکری علیه السّلام مدّتی در زندان بودند. وجه به زندان انداختن آن حضرت و اینکه چرا آن حضرت را به زندان انداخت، معلوم نشده و در تواریخ چیزی ننوشتهاند؛1 ولی خُب البتّه معلوم است که همان حسد و حقدی که بنیعبّاس نسبت به علویّین داشتند، و تحریکاتی که از بعضی افراد و جوانب میشد و خبرهایی که جواسیس میآوردند و نمّامیها و سخنچینیهایی که میکردند، موجب این شد که آن حضرت مدّتی در زندان متوکّل بودند.
- مطلع انوار، ج ٩، ص ٤٢٧ به نقل از الشّیعة و التشیّع، ص ٢٧٠؛ مطلع انوار، ج ٦، ص ٤٢٦ به نقل از ریاض السّالکین، ج ١، ص ١٩٥؛ بحار الأنوار، ج ٤٧، ص ٩ یکی از علل این امر را سعایت و حسادت جعفر کذّاب بیان نمودهاند. (محقّق)

