مرتب سازی:
ولایت تکوینی ائمه علیهمالسلام و شیعیان
4مطلب دوم: واسطه بودنِ برخی مخلوقات میان پروردگار و خلق
اما مسئلۀ دوم این است که ممکن است برخی بگویند:
خداوند نیازی ندارد که ائمه را واسطۀ بین خود و مخلوقات قرار دهد.
واسطه بودنِ فرشتگان برای انجام امور عالم
ما نیز میگوییم: [بنا بر مطلب شما] خداوند متعال [هم] نیازی ندارد که ملائکه را بین خود و مخلوقات واسطه قرار دهد! چرا خداوند متعال خودش در امور عالم مستقیماً دخل و تصرف نمیکند؟! چرا مثلاً خداوند ملائکۀ عذاب را بهسوی قوم شعیب میفرستد و خودش [بیواسطه] تصرف نمیکند؟! چرا خداوند ملائکۀ قهر و غضب را بهسوی فلان قوم میفرستد؟! چرا خداوند در قرآن کریم میفرماید: ﴿فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً﴾؟1 مدبّرات یعنی ملائکهای که امور عالم ماده و شهادت را تدبیر میکنند. چرا پروردگار خودش [مستقیماً] دخل و تصرف نمیکند؟ چرا خداوند خودش قبض ارواح نمیکند؟ بلکه بین خود و بنده واسطهای قرار میدهد که همان جناب عزرائیل و ملائکۀ تحت ولایت عزرائیل هستند؛ همانطور که آیه نیز به این مسئله تصریح میکند: ﴿الَّذينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلاٰئِكةُ﴾.2 و چرا خداوند وحی را خودش [بیواسطه] بر انبیایش نازل نمیکند و بین خود و پیامبرانش واسطهای را که همان جبرائیل یا روحالقدس است قرار میدهد؟ ﴿نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمينُ * عَليٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرينَ﴾.3 [بنا بر اشکال فوق در اینجا نیز باید بگوییم] این بر وجود نقص در این عالم دلالت میکند! [درحالیکه] این نقص نیست.
بنابراین بدیهی است که اگر ارادۀ خداوند متعال به انجام کاری در عالَم مجردات و عالم ماده تعلق بگیرد، از عوامل و مخلوقات خود استفاده میکند. ملائکه نیز مخلوقات خداوند هستند: ﴿بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ * لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُون﴾؛4 پس ملائکه بندگان خداوند متعال هستند.
مستلزمِ نقصِ خداوند نبودنِ وساطت ائمه در انجام امور عالم
حال ما چگونه میتوانیم واسطه بودنِ ائمه علیهم السّلام میان خداوند و خلق او را انکار کنیم؟! آیا این موجب استهانت به ساحت پروردگار است؟! آیا این موجب نقص در عالم میگردد؟! همانطور که ملائکه واسطههایی بین خداوند متعال و امورِ عالم و تدبیر آنها میباشند، ارواح ائمه علیهم السّلام نیز با ولایت تکوینی، واسطۀ بین خداوند متعال و ملائکه قرار میگیرند؛ این نقطۀ وحدتِ نزول و اظهار و ابراز اسماء و صفات الهی در عالم ماده و شهادت و در تمام مخلوقات است. ما قائل به این [واسطه بودنِ ائمه] هستیم، مانند آن [که ملائکه را واسطه میدانیم].
- سورۀ نازعات (79) آیۀ 5. نور ملکوت قرآن، ج 2، ص 361:
«پس قسم به فرشتگانی که امور عالم را تدبیر میکنند.» - سورۀ نحل (16) آیۀ 28 و 32. معادشناسی، ج 10، ص 122:
«آنان که چون فرشتگانِ قبض روح، روح آنان را بگیرند و بمیرانند.» - سورۀ شعراء (26) آیۀ 193 و 194. معادشناسی، ج 3، ص 140:
«قرآن را بر قلب تو، روحالأمین فرستاد تا اینکه از بیمدهندگان باشی.» - سورۀ انبیاء (21) آیۀ 26 و 27. نور ملکوت قرآن، ج 2، ص 415:
«بلکه ملائکه بندگان گرانقدر و گرامیِ خدا هستند که از فرمان خدا پیشی نمیگیرند و ایشان به امر او عمل میکنند.»
- سورۀ نازعات (79) آیۀ 5. نور ملکوت قرآن، ج 2، ص 361: